Góc nhìn: Nguyễn Ước trả lời phỏng vấn Talawas

On the net

3 câu hỏi của talawas:

1. Theo anh, 5 vấn đề hệ trọng nhất của Việt Nam hiện nay là gì?

2. Nếu được cầm quyền tuyệt đối tại Việt Nam trong vòng 24 tiếng đồng hồ, anh sẽ làm gì?

3. Hình dung của anh về Việt Nam năm 2010, 2020 và 2030.

Nguyễn Ước trả lời phỏng vấn Talawas:

5 vấn đề quan trọng nhất của Việt Nam hiện nay

1- Làm sinh động quốc hồn. Tôi tạm dùng định nghĩa về quốc hồn của Lê Ngọc Trụ và Lê Văn Đức trong Việt Nam Tự Điển (Nxb Khai Trí, Sàigòn 1970) như sau: “Hồn nước, tinh thần đặc biệt của nước. do lịch sử oai hùng của tổ tiên nhiều đời kết tinh lại: Tiếng gọi của quốc hồn“. Dĩ nhiên định nghĩa nào cũng không nói hết nội hàm của từ ngữ, nhưng chắc chắn chúng ta đều cảm nhận và thấm thía ý nghĩa của hai tiếng “quốc hồn”, nhất là vào lúc nó bị lay lắt vật vờ như hiện nay. Và nếu kéo dài tình trạng này, Việt Nam chắc chắn sẽ là một loại thuộc địa và làm phên dậu cho một nước Trung Hoa hàng ngàn năm nay vẫn ra sức bành trướng, nhất là trong giai đoạn không ngần ngại xâm lấn phương nam bằng tác phong sơn tặc và hải tặc như hiện nay.

2- Chắt lọc và xiển dương quốc túy. Tôi cũng tạm dùng định nghĩa của hai nhà tự điển trên: “Vẻ đẹp tinh túy và thật xưa của nước nhà: Quốc hồn, quốc túy“. Nội dung của quốc túy tạo nên một số tranh luận, nhưng chúng ta vẫn có thể “thấy” nó ẩn hiện trong truyền thống, phong tục, tập quán, lễ nghĩa, văn học nghệ thuật, v.v… và cả trong lương tri của mỗi người, cho dù bạn là người Kinh hay người của một trong hơn 50 sắc tộc sống dọc chiều dài đất nước. Bảo tồn và sống với quốc túy tức là tạo được một môi trường sống ung dung cho bản thân, hòa thuận trong gia đình và cộng đoàn, hòa hợp dân tộc và giữ được bản sắc của con người Việt Nam, cả kinh lẫn sắc tộc, cả tiếng trống mõ lẫn tiếng cồng chiêng… trước sự bành trướng thô bạo mang tính bóc lột kinh tế và thôn tính văn hóa của giai đoạn man rợ hiện nay trong quá trình toàn cầu hóa tất yếu. Và dĩ nhiên không chút nào nên làm theo kiểu Ngàn năm Thăng Long vừa qua hay Festival Huế, hay các hội hè đình đám hiện nay, v.v…

3- Tôn trọng hiến pháp và luật pháp đã và sẽ ban hành. Khái niệm dùng hiến pháp để bảo an nhà nước và luật pháp để trị dân đã bị vất vào sọt rác, nhất là kể từ lúc luật pháp mang khái niệm định chế hóa các chuẩn mực đạo đức, luân lý của xã hội và đồng thời ngăn chặn ác tính của kẻ cầm quyền. Tại Việt Nam, vì hiến pháp bị vi phạm thô bạo và luật pháp bị bất tuân trắng trợn, nên quả thật đang có một “chính quyền vô chính phủ”. Các quan chức từ chóp bu xuống dưới đều hoạt động trơ tráo, phi kỷ cương, vô chính sách, hoàn toàn vô trách nhiệm. Chính quyền làm tay sai cho các tập đoàn và là phương tiện để các quan chức các cấp vừa đục khoét vừa trấn áp hiểm độc và thô bạo, đồng thời để cho các nhóm lợi ích vệ tinh của đảng điều động trục lợi. Đất nước Việt Nam không có bạo loạn nhưng xã hội Việt Nam không có an ninh, trật tự, cả ngày lẫn đêm, cả trong thôn xóm lẫn trên đường sá đi lại, v.v… Thậm chí cửa sổ của mỗi tư gia ở thành phố hầu hết đều làm song sắt, gài thành ô bé hơn cuốn tập vở và còn hơn xà-lim nhà tù.

Việc tôn trọng mọi điều khoản trong hiến pháp cùng tất cả luật pháp đã và sẽ ban hành có thể đưa tới thời điểm Đảng Cộng sản bị mất quyền lực nhưng chắc chắn nó sẽ tạo thành một quá trình chuyển đổi ôn hoà và bất bạo động, trong đó tiêu trừ dần sự mâu thuẫn gay gắt giữa nhân dân và chính quyền, và mọi thành phần của dân tộc sẽ ngày càng chấp nhận nhau, sống chung với nhau, tìm cách giải quyết mọi xung khắc trên căn bản ý thức hữu trách, biết quí trọng con người và tinh thần thượng tôn luật pháp. Bên cạnh đó, một chế độ pháp trị thành nếp còn góp phần bảo đảm một tương lai khá an toàn cho các đảng viên cộng sản và hậu duệ của họ. Vì nếu tình trạng chính quyền trấn áp phi pháp và xã hội mất trật tự hiện nay kéo dài, nồi áp suất của xã hội không tránh khỏi sẽ bùng vỡ, và lúc đó chắc chắn đất nước lâm vào tình trạng tan vỡ chính quyền mọi cấp (vì nó bị nhập một thể với chế độ) và loạn lạc kinh hồn, máu đổ ghê gớm, làm chết lây những người vô tội và tạo thêm oan nghiệt truyền kiếp. Ai dám bảo đảm lúc đó, những hành động hung hãn nhất, cướp phá tài sản và tính mạng của kẻ khác, sẽ không đến từ hàng trăm ngàn đảng viên cộng sản trở cờ lập công và các phần tử nay đang được sử dụng làm dân quân, dân phòng, tai mắt, cùng với những kẻ xã hội đen, đầu gấu, đang được chính quyền sử dụng làm nắm đấm.

4- Hình thành xã hội dân sự. Chính quyền cần biết tới giá trị của xã hội dân sự, tôn trọng nó và để yên cho nó xuất hiện, trong đó đặc biệt vai trò văn hóa và xã hội của các tôn giáo, độc lập của báo chí, vai trò của các tổ chức phi chính phủ trên các lãnh vực từ thiện, văn học nghệ thuật, phát triển xã hội, v.v… Chính xã hội dân sự này mới đóng được vai trò chính trong việc làm sinh động quốc hồn, chắt lọc và xiển dương quốc túy, chấn hưng dân khí và đạo lý, làm lộ rõ những nhu cầu và nguyện vọng của dân chúng cũng như tự phát góp phần và thúc đẩy chính quyền hòa giải với dân chúng, v.v… Cụ thể, nên chấm dứt tình trạng “công báo” bưng bít và dối trá của báo chí; nên để cho báo chí chủ động làm tin (dù có bị kiểm duyệt đục bỏ ít nhiều đi nữa rồi sẽ có lúc không còn kiểm duyệt, và tự thân hành động kiểm duyệt công khai ấy cũng tạo nên phản kiểm duyệt).

5- Chấm dứt việc quảng bá các chủ nghĩa độc tôn. Việc xem chủ nghĩa duy vật, kể cả chủ nghĩa Marx và chủ nghĩa Lenin là độc tôn và quảng bá chúng trong trường học cũng như trên sách báo từ hơn 50 năm nay đã đem lại các hậu quả tai hại khôn lường khiến kiệt quệ tâm linh, suy đồi đạo lý, bại hoại chính trị và xung khắc xã hội. Có lẽ ngày nay, trên thực tế, Đảng và chính quyền chỉ còn sử dụng chủ nghĩa Lenin để độc quyền cai trị, trấn áp quần chúng, còn hai thứ chủ nghĩa kia chỉ là chiêu bài rêu rao, vì Đảng nay là kẻ làm thiệt hại nhất cho nông dân và công nhân, và các đảng viên “thành đạt” lại là kẻ mê tín nhất và phù hoa nhất. Quan trọng hơn cả, để tạo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và phát triển xã hội thì không thể chỉ sử dụng chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa Marx, lại càng không chỗ đứng cho chủ nghĩa Lenin. Thực tế, việc thụ động hoặc chủ động ngăn cản học sinh, sinh viên hay thanh niên tiếp nhận các trào lưu tư tưởng mới vừa bất khả thi, vừa vô tình tạo nên một tình trạng tiêm nhiễm què quặt, phi hệ thống, hiểu sai lạc tới độ “tẩu hỏa nhập ma” hay làm dáng trí thức rởm. Sự tích cực tiếp nhận với một thái độ minh bạch và chững chạc để các trào lưu tư tưởng khác được đưa vào giảng dạy một cách có hệ thống và hàn lâm trong học đường hay quảng bá trên các phương tiện truyền thông mới mang lại lợi ích hấp thu tối đa cho học viên và đại chúng.

Nếu được cầm quyền tuyệt đối tại Việt Nam trong vòng 24 tiếng đồng hồ

Nếu như giả định này xảy ra cho một người hoạt động văn hóa, tôi sẽ tận dụng để có những quyết định thích đáng nhằm bắt đầu một quá trình thanh luyện dân tộc, đặc biệt bằng các chính sách về văn hóa, với hi vọng rằng qua sáng mai và về sau, nó được tiếp tục. Nếu dân tộc Việt Nam, cách riêng thanh niên Việt Nam, ngay từ lúc này không được khẩn trương thanh luyện về đạo đức để phục hồi nhân cách, có cuộc sống tâm linh và dũng cảm chiến đấu với sự sợ hãi, thờ ơ và thói hư tật xấu (nhất là thói ăn nhậu, bạo hành), sẽ đánh mất tất cả, kể cả cái cao quí nhất trong bản thân mỗi người, tình nghĩa vợ con và nghĩa vụ với cha mẹ anh em và quan hệ hữu trách với xã hội.

Năm vấn đề tôi trình bày ở Câu hỏi 1 thuộc phần quá trình thanh luyện này. Thanh luyện là nỗ lực bất bạo động nhằm khôi phục nhân phẩm, sống có nhân cách, phát huy bản lĩnh, để tích cực cải tạo môi trường trong đó mọi thành phần của dân tộc biết sống chung với nhau, cùng bắt tay nhau vươn lên khỏi vực sâu kinh khiếp hiện nay, tiến về một Việt Nam thật sự có độc lập, tự do và hạnh phúc. Tôi cố ý không dùng chữ thanh lọc hay thanh tẩy, vì theo tôi, hai từ ngữ này phi nhân, mang ý nghĩa phân biệt chủ nghĩa “bạn hay thù” và mang ý định chặt đứt lìa một chi thể nào đó của dân tộc; thanh lọc nhân dân hay thanh tẩy chủng tộc, làm ta liên tưởng tới Khmer Đỏ, Đức Quốc xã, Phát xít, Cộng sản, đấu tranh giai cấp, cải cách ruộng đất, rèn cán chỉnh quân, Kosovo, các trại lao cải, tàn sát nhau của các bộ tộc ở châu Phi, v.v…

Tiên đoán về Việt Nam năm 2010, 2020 và 2030

Tôi không biết trả lời như thế nào vì mọi sự đều tùy thuộc phản ứng của người Việt đang sống hiện nay ở trong nước. Mọi tiên đoán chỉ là vấn đề sở hữu thông tin, nhận biết chuyển động của thực tại và hoàn toàn giả định. Nếu cứ để cái ác ngự trị khắp Việt Nam như thế này, nơi tôi có cảm tưởng người Việt Nam đối xử với nhau thô bạo và ác, còn xử sự với chính quyền thì nhịn nhục và hiền, sẽ tới lúc không còn gì đáng tiếc hoặc đáng ngậm ngùi.

Tôi chỉ là “Việt kiều”, kẻ hơn 20 năm nay rời khỏi “trần gian Việt Nam” sang sống ở “Tây phương cực lạc”, thỉnh thoảng có “đi về” đôi chút nơi mình từng sinh sống chỉ vì chốn ấy còn có cha mẹ anh em và bè bạn. Và thông thường, điều tốt nhất một “hồn ma” may ra có thể làm cho “trần gian” là “phù hộ” chút nào hay chút nấy.

Nguyển Ước /Talawas

Góc nhìn: Tống Văn Công – Giã từ Talawas!

On the net

Tống Văn Công – Cây cầu talawas

Trong bài “Về tác giả bài ‘Đổi mới Đảng tránh nguy cơ sụp đổ“, nhà thơ Hoàng Hưng viết: “Một thời gian dài sau khi về hưu, Tống văn Công hầu như không xuất hiện trong đời sống báo chí, hoặc chỉ xuất hiện dưới bút danh nào đó với những bài vô thưởng vô phạt, dường như anh đã an phận thủ thường”. “Những bài vô thưởng vô phạt” mà Hoàng Hưng nói đến là bài bàn về tình yêu, hôn nhân, gia đình, viết chung với bút danh Chị Hạnh Dung trên báo Phụ Nữ và viết về văn hóa ẩm thực cho báo Sài Gòn Tiếp thị. Tức là những đề tài cách rất xa chính trị.

Cho tới năm 1980, tôi vẫn còn dùng tên thật làm bút danh, đến khi bài viết ca ngợi ông Võ Văn Kiệt xé rào bị chỉ trích về “ý thức hệ”, tôi bắt đầu dùng bút danh để không ai biết; khi đã có người biết, tôi lập tức đổi bút danh khác. Trong những ngày ấy, tôi rất đau lòng tự hỏi: Tại sao trên đất nước tự do mà tôi phải giấu mình khi lên tiếng những vấn đề lớn thuộc quốc kế dân sinh? Để vượt qua câu hỏi đó, tôi luôn bị “thổi còi”!

Cuối những năm 80, khi đã khá thân nhau, nhà văn Phạm Thị Hoài thổ lộ trước một vài bạn bè tâm huyết ở Hà Nội: “Hồi mới quen anh Công tôi thất vọng lắm, nghĩ thầm, bộ dạng cha này chắc chả dám làm gì!”. Tôi quý chị Hoài vì những ý tưởng mới mẻ, giọng văn có cá tính đang hiếm hoi, những trang viết cách tân, sự ứng xử đường hoàng trước quyền lực.

Sau khi về hưu, có thời gian chiêm nghiệm nhiều điều, nhưng tôi không viết ra. Anh Hoàng Hưng biết, hay nhắc, hỏi. Tôi không viết, nhưng đau lòng lắm, khi nghĩ rằng chế độ này có một phần bồi đắp, dù bé nhỏ của tôi! Tôi đâu có  tư cách  phê phán nó? Mới  đây, blogger Beo viết, nếu được cầm quyền tuyệt đối 24 giờ như talawas giả thiết thì chị sẽ ra duy nhất một sắc lệnh “cấm hưu trí phát ngôn” vì những lý do: “Lão hóa tư duy; Tiếp nhận thông tin gián tiếp; Nói lấy được, bất chấp hậu quả thời ông ta nắm quyền gây ra; Đạo đức giả; Cho mượn mồm; Bạn bè trẻ trung tân tiến Âu Mỹ đâu mà lại phải mượn trí khôn của những người già nua cũ kỹ?”

Tôi im lặng vì vẫn là một “ngu trung” và phần nào bởi tâm trạng lão suy, “Trong thầm lặng riêng sợ khi nhìn thấy cảnh vật đổi mới” (Nguyễn Du, trong “Xuân tiêu lữ thứ”) và có chút mặc cảm, e ngại bị những quy kết khi tuổi tác không cho mình có đủ sức chịu đựng. Chính talawas và tình bạn của Hoài là một chiếc cầu giúp tôi “vượt qua chính mình”. Tôi đã trút tâm sự của mình vào một số bài viết gửi talawas với bút danh mới Thiện Ý. Rồi bài “Đổi mới Đảng tránh nguy cơ sụp đổ”, tôi viết với cả tấm lòng của một kẻ thấy trách nhiệm của mình đối với quá khứ và chân thành mong muốn điều tốt đẹp sẽ đến trong tương lai. Tôi muốn Đảng mà tôi từng phục vụ trong những ngày đòi hỏi chỉ có hy sinh không chút tính toán cho riêng mình, trước hết là vì lý tưởng Độc lập, Tự do, Hạnh phúc và cả những ảo tưởng nhưng rất đẹp trong ước mơ trong sáng ngày ấy: Một xã hội không người bóc lột người! Đảng ấy ngày nay đang bị thách thức trước hai hiểm họa mà hình như nó đang thúc thủ: Ngoại xâm và nội xâm. Tôi muốn kêu lên tiếng nói cảnh báo, nhưng chỉ với  bút danh Thiện Ý, thanh minh cho hành động của mình rất khó được những người đương quyền chấp nhận.

Bản thảo lên mạng do “cướp cò”. Ngay hôm sau, đã có bài viết của một đồng chí, đồng nghiệp của tôi phản công dữ dội. Bài viết phê phán bài của tôi có tiêu đề “Mưu đồ thâm hiểm phía sau lời ‘góp ý“. Tình huống này đặt cho tôi một lựa chọn: Im lặng sẽ tránh được đòn hiểm của đồng chí quy chụp mình là kẻ địch, nhưng như vậy là vô hiệu hóa bài viết, bởi ai tin được lời của một kẻ đang ở ngoài nước, rắp tâm với “âm mưu thâm hiểm”! Tôi đành quyết định phải bước ra ánh sáng, nhận mình là tác giả, sẵn sàng nhận hậu quả để bảo vệ những điều mà mình tin là chân lý. Bài viết hoàn chỉnh đăng trên talawas là chiếc cầu thứ hai mà  sau khi bước qua, tôi đã lột bỏ tấm ngụy trang cuối cùng, công khai chịu trách nhiệm niềm tin mới của mình, vận mệnh của dân tộc mình.

Nhờ talawas, tôi được nghe những lời khen chê thẳng thắn, chân tình của nhiều bạn bè quen biết và chưa quen biết, anh Hoàng Trường Sa, anh Tưởng Năng Tiến, nhạc sĩ Tô Hải, bác sĩ Phạm Hồng Sơn… rất bổ ích để tôi tiếp tục suy nghĩ. Cả những lời chỉ trích có tính “địch ta” của Chính Văn (dù đăng trên mạng khác, nhưng cũng khởi điểm từ bài của tôi đăng trên talawas) cũng là dịp để cọ xát, làm sáng tỏ thêm lẽ phải còn bị che khuất.

Phải từ giã talawas, tiếc thay! Nhưng tôi không thể tin sẽ đến một kết cục có chút gì tiêu cực đâu! Tôi vẫn cứ tin rằng, chỉ vài ngày tới đây thôi, ngày 3/11/2010, Ban Biên tập talawas và Phạm Thị Hoài sẽ vén bức màn bí mật, cho chúng ta thở phào nhẹ nhõm khi nhìn thấy con đường mới, bản thiết kế mới mời gọi tất cả bạn bè tâm huyết góp sức thi công.

© 2010 Tống Văn Công

© 2010 talawas

Góc nhìn: Talawas phỏng vấn Hà Sỹ Phu – 5 vấn đề hệ trọng nhất hiện nay

On the net

3 câu hỏi của talawas:

1. Theo ông, 5 vấn đề hệ trọng nhất của Việt Nam hiện nay là gì?

2. Nếu được cầm quyền tuyệt đối tại Việt Nam trong vòng 24 tiếng đồng hồ, ông sẽ làm gì?

3. Hình dung của ông về Việt Nam năm 2010, 2020 và 2030.

Talawas phỏng vấn bác Hà Sỹ Phu – 5 vấn đề hệ trọng nhất hiện nay

Hà Sĩ Phu

1.

Thực ra “hệ trọng nhất” thì chỉ có một vấn đề (các điều hệ trọng khác đều ở cấp độ nhỏ hơn và phụ thuộc vào điều “hệ trọng nhất” này).

Đó là: Đảng Cộng sản kiên quyết sử dụng ảo tưởng Mác-Lê và giáo lý chính trị phản tiến hóa (tức phản động) trong chủ nghĩa không tưởng ấy làm bình phong bảo vệ cho vai trò độc tôn, cho những đặc quyền đặc lợi, cho sự tích lũy tư bản của tập đoàn, trong một xã hội đang tư bản hóa và hoang dã hóa mãnh liệt, không gì kiềm chế nổi. Các đối trọng vốn đã bị triệt tiêu nay mới đang trăn trở hồi sinh.

Từ đó sinh ra 5 vấn đề thực tế hệ trọng nhỏ hơn là:

  1. Đất nước chưa có quyền tự do báo chí và tự do lập hội.
  2. Chính phủ, quân đội, công an, và các tổ chức dân sự hiện nay đều có tính chất “giả hình”, không thật đúng với danh hiệu, vì thực chất đều là công cụ, là cánh tay nối dài của Đảng. Xã hội quyền lực song trùng, hệt như thời vua Lê chúa Trịnh mà nạn kiêu binh phù nhà Chúa là nạn công an.
  3. Về sở hữu: Dân không có quyền sở hữu trên mảnh đất mình ở, khác gì kẻ lưu vong trên chính quê hương mình, có thể bị đẩy đi bất cứ khi nào khi bị yêu cầu? Quyền sở hữu toàn mảnh đất hình chũ S bao la, tuy gọi là của “toàn dân” thực chất nằm trong tay những kẻ chiếm hữu quyền lực, như quyền của Hoàng triều đối với xã tắc vậy.
  4. Hiến pháp và luật pháp hiện nay vẫn là Hiến pháp và luật pháp của một xã hội Đảng trị độc quyền và tùy tiện.
  5. Đất nước không thanh bình. Nạn Bắc thuộc đang khẩn trương đe dọa. Đời sống vật chất và tinh thần của mọi người lao động (gồm cả công, nông và trí thức) vốn đã thấp lại tiềm tàng những bất ổn do giá cả không ngừng đi lên, đạo đức xã hội không ngừng đi xuống, văn hóa kỹ trị lai căng, thú tính lan tràn.

2.

Câu này tất nhiên nói để mà chơi: Trong 24 tiếng có quyền tuyệt đối, “trẫm” sẽ cởi trói, tháo gông ngay cho toàn xã hội, gồm 2 việc: một là long trọng tiễn đưa thiết chế Bộ Chính trị theo gương Thánh Gióng về “vui thú điền viên” như Chủ tịch Nguyễn Minh Triết mong mỏi, hai là tháo “vòng KIM CÔ Mác-xít chuyên chính” cho quân đội và công an, để hai lực lượng vũ trang ăn cơm của dân này này yên tâm chỉ trung thành phục vụ Tổ quốc và Nhân dân.

Sau 24 giờ đó, tất nhiên đương sự cũng về vui thú điền viên, nhưng lúc ấy có thể yên tâm rằng mọi việc đổi mới khác sẽ được tiếp tục, những người yêu nước yêu dân sẽ không còn bị kết tội, chỉ còn lo mình không đủ tài năng.

3.

2010: 5 vấn đề hệ trọng nói trên còn nguyên, đang có nguy cơ để Tổng Bí thư của Đảng được hợp thức hóa kiêm luôn Chủ tịch nước, để Bộ Chính trị trực tiếp nắm luôn cơ quan hành pháp, như mấy người nhẹ dạ mong muốn (đáng lẽ phải để dân bầu/ hoặc Quốc hội bầu/ Chủ tịch nước trước, một cách dân chủ, rồi nếu Đảng muốn cử người ấy làm Tổng Bí thứ thì đấy là việc của Đảng sẽ làm sau!).

2020: Những yếu tố tiến bộ trong xã hội tiếp tục phát triển, trong khi yếu tố độc quyền yếu dần, nên mâu thuẫn càng mạnh, ở tương quan giằng co. Mối tương quan với Trung Quốc cũng vậy.

2030: Con cháu của những người cộng sản nắm quyền cao đã thành tư sản hết, nắm những yết hầu kinh tế, Đảng sẽ công khai chấp nhận thể chế tự do tư sản, tự do cạnh tranh như mọi nước khác, và tuyên bố đây là thắng lợi của cách mạng vô sản. Tất cả những nhà tư sản lớn ấy đều là “vô sản” chân chính cả, vẫn đầy tự hào, không có gì phải xấu hổ. Ai còn đem luận điểm Mác-Lê ngày trước ra mà kêu ca, mà tranh đấu chống những nhà “vô sản-tư bản” bóc lột cỡ bự này lại bị quy là phản động. Con đường lộn vòng 180 độ này chính là thành tựu của thiên đường cộng sản đậm đà bản sắc Việt Nam. Nếu không có gì đột biến (tốt hơn hoặc xấu hơn) thì xác suất khả năng này là lớn nhất.

© 2010 Hà Sĩ Phu

© 2010 talawas

Góc nhìn: Talawas chưa hỏi, blog Beo tự trả lời

On the net

3 câu hỏi của talawas:

1. Theo anh, 5 vấn đề hệ trọng nhất của Việt Nam hiện nay là gì?

2. Nếu được cầm quyền tuyệt đối tại Việt Nam trong vòng 24 tiếng đồng hồ, anh sẽ làm gì?

3. Hình dung của anh về Việt Nam năm 2010, 2020 và 2030.

Talawas chưa hỏi, blog Beo tự trả lời

Beo nghĩ thế này:

Thứ tự xếp hạng của Beo trong câu 1 mang tính cấp thiết thực hiện về thời gian, còn thì tương đương nhau về mức độ hệ trọng.

1. Bộ máy nhà nước. Quyền lực cá nhân bị hạn chế không phải từ quy định thành văn của các cơ quan pháp quyền mà do chồng chéo chức năng và cơ cấu tổ chức. Đây là điều quan trọng bậc nhất khiến cho các phát kiến mới của các cá nhân thành viên chính phủ rất khó có khả năng thực thi. Nói cách khác, tổ chức bộ máy nhà nước hiện nay hạn chế tối đa năng lực cá nhân. Một giám đốc sở có thể bất tuân lệnh bộ trưởng vì đơn vị bổ nhiệm và cách chức ông ta là UBND. Một Bộ trưởng cũng hoàn toàn có thể vô can trước một sự cố bởi cùng trong lĩnh vực đó có tới ba bốn đơn vị cùng chịu trách nhiệm… Cái mới không làm được thì đương nhiên cái cũ cứ thế vận hành.

Việc hiện nay người ta đang lên án nhiều nhất là sự cồng kềnh của bộ máy, tình trạng tham nhũng, chạy chức chạy quyền…Beo lại thấy đó chỉ là tiểu tiết.

2. Giáo dục : Trong hầu hết các lĩnh vực thuộc về giáo dục thiếu hẳn tư duy internet. Thậm chí còn một bộ phận không nhỏ quan niệm rằng phụ thuộc vào internet là phản giáo dục. Dân ta phải biết sử ta, Nếu mà không biết thì tra google. Nhìn góc độ của Beo, câu ca dao mới rất phổ biến này mang đầy tính nhạo báng với các netizen. Hay như việc xử lý khủng hoảng truyền thông mà vụ nổ pháo hoa ở Mỹ đình hôm Đại lễ Ngàn năm Thăng Long là một ví dụ điển hình cho tư duy phi internet. Khi thông tin từ báo chí chính thống ngày càng ít độ tin cậy (9 phút sau vụ nổ các báo đã đưa tin, nhưng số người chết chênh nhau giữa các báo từ 1 cho tới 13 người và không ai đưa ra được nguyên nhân vụ nổ) thì đơn vị có đầy đủ quyền hạn và thông tin chính thức để phát đi nhằm trấn an dân chúng thì sớm không cần trưa không vội. Gần 2 tiếng đồng hồ sau ông Giám đốc công an Hà Nội mới trả lời báo chí và bằng ngần ấy thời gian nữa, Thông tấn xã mới treo lên bản tin của mình để các báo lục tục lấy lại. Hơn 4 tiếng, cơm ăn chưa kịp đói chứ trong thế giới ảo, người ta bay đã gần tới Sao Hỏa.

3. Văn hóa : Cuộc cải cách ruộng đất là cú triệt tiêu các giá trị gia đình truyền thống hoàn hảo nhất trong lịch sử Việt. Con đánh bố vợ chửi chồng anh bắn em… được tung hô được trọng vọng thì đương nhiên, nó sẽ trở thành những giá trị mới cho các thế hệ nối tiếp. May mắn cho người miền Nam không bị ảnh hưởng bởi cuộc cách mạng kinh hoàng này nhưng, người miền Nam lại không đủ bản lĩnh (có lẽ do nhậu nhiều quá- Beo nói rất nghiêm túc) giữ vững mình trước cuộc xâm thực của những giá trị mới kia sau 1975.

Gia đình là nền tảng của xã hội. Xây dựng lại và giữ vững những giá trị gia đình Việt là một việc lâu dài, hiệu quả có khi chỉ thấy sau vài thế hệ, tuy nhiên không bao giờ là muộn nếu ý thức được tính hệ trọng của nó.

4. Để giữ nồi cơm nuôi con và cái đầu đội mũ, Beo không phát biểu điều trùng số với Hiến pháp này.

5. Các chính sách với nông dân. 70 % dân số làm nghề nông, có bạn nào thống kê xem các đại biểu của họ phát ngôn những gì cho quyền lợi nhà nông trên diễn đàn quốc hội. Vị đại biểu Sóc Trăng hăng say bàn về bùn đỏ bauxite trong khi rất ít ai biết nông dân Sóc Trăng hiện cần gì thiếu gì, vị đại biểu Hưng Yên sát sạt chất vấn chuyện nợ nần ở Vinashin trong khi rất ít ai biết giống nhãn quý tỉnh ông đi đâu về đâu…

Tuyệt đại đa số các sản phẩm văn hóa hiện chỉ luẩn quẩn phục vụ dân các thành phố lớn.

Tái cơ cấu nền kinh tế nhưng đầu tư vào khu vực nông nghiệp là thấp nhất.

Chi phí an sinh xã hội cũng vào hàng thấp nhất.

Câu 2 của Talawas thuộc dạng viễn tưởng nhưng Beo vẫn trả lời rất hiện thực thế này.

Trong 24h cầm quyền tuyệt đối tại Việt nam, Beo chỉ ký một sắc lệnh duy nhất: cấm hưu trí phát ngôn trên các phương tiện truyền thông, vì những lý do sau : Lão hóa tư duy; Thiếu thực tế vì tiếp nhận thông tin đa phần gián tiếp (qua báo chí và qua vỉa hè); Nói lấy được, bất chấp hậu quả thời ông nắm quyền gây ra đời sau sửa sai méo mặt chưa xong; Đạo đức giả. Beo có thể chỉ ra chi tiết người được quần chúng thờ phụng nói rất hay về chống tham những có bao nhiêu biệt thự cho thuê, từ Sàigòn tới Anh quốc, con cái chủ sở hữu bao nhiêu công ty lớn nhỏ; Cho mượn mồm …

Còn rất nhiều lý do nữa, biện minh mệt nghỉ cho sắc lệnh bạn Beo ký trong 24h làm Vua của mình. Tựu trung lại, lý do quan trọng nhất là Đầu bạn Beo để làm gì, bạn bè trẻ trung tân tiến Âu Mỹ của bạn Beo đâu, mà lại phải đi mượn trí khôn của những ngừơi già nua cũ kỹ.

Tiên đoán đất nước 10, 20 năm nữa.

Thế giới chỉ sau 1 ngày 11/9 đã thay đổi toàn diện và sâu sắc, ngoài mọi dự báo dự đoán của tất cả các học giả vĩ đại nhất. Thời toàn cầu hóa, Việt nam không thể trệch ra khỏi quỹ đạo phát triển chung nhưng 10 năm tới, chịu ảnh hưởng lớn nhất và trực tiếp nhất vẫn là từ Trung quốc, về thể chế chính trị cũng như các hoạch định phát triển kinh tế, quốc phòng, ngoại giao. Không tốt cũng chẳng xấu, vì lịch sử và địa lý, nó sinh ra thế.

20 năm nữa sẽ giải quyết xong vấn đề hòa giải dân tộc.

26 năm nữa, Beo sẽ chết, thầy bói cam đoan thế.

Theo blog Beo

Góc nhìn: Nguyễn Chính trả lời phỏng vấn talawas

On the net

3 câu hỏi của talawas sau đây:

1. Theo anh, 5 vấn đề hệ trọng nhất của Việt Nam hiện nay là gì?

2. Nếu được cầm quyền tuyệt đối tại Việt Nam trong vòng 24 tiếng đồng hồ, anh sẽ làm gì?

3. Hình dung của anh về Việt Nam năm 2010, 2020 và 2030.

Nguyễn Chính trả lời phỏng vấn talawas

Sáng nay (23/10/2010) vào talawas tôi thấy quá hẫng hụt khi đọc dòng tin talawas sắp chia tay với bạn đọc. talawas đã có 9 năm hiện diện, mà tôi mới chỉ biết “vào” đọc talawas từ hơn một năm nay. Nhưng với tôi talawas thật thân thiết. Với tôi, những bài viết của các tác giả trên talawas được BBT tuyển chọn có giá trị như một người THẦY thực sự, cho tôi mở mắt được rất nhiều điều. Nhiều bạn bè sau khi đọc talawas cũng có chung một sự biết ơn và tình cảm trân trọng với talawas như tôi. Đất nước ta, người dân ta đang rất cần những tờ báo như talawas. Tiếc quá, tôi không biết phải nói thế nào, chỉ muốn nêu một câu hỏi tại sao lại như  thế? talawas đang có một hạnh phúc rất lớn của một tờ báo là  được đông đảo bạn đọc thứ thiệt yêu quý, ngưỡng mộ và rất trân trọng. Tôi rất buồn. Xin cảm ơn các anh, chị trong BBT. Không biết đến bao giờ mới gặp lại được talawas?

Xin được vắn tắt trả lời 3 câu hỏi  của BBT talawas như sau:

1. Một là, dân trí quá thấp (thấp từ hồi còn cụ Tản Đà có thơ “Cũng bởi thằng dân ngu quá lợn – cho nên quân nó dễ làm quan”).

Hai là, sự vô cảm của số đông dân chúng (với thân phận con người, với ngay chính bản thân mình, với hiện tình đất nước, với vận mệnh của dân tộc).

Ba là, thói cam chịu, nhẫn nhục đến kỳ lạ  trước cường quyền và bạo lực.

Bốn là, kẻ  sĩ thứ thiệt quá ít (có thể nói từ hơn 100 năm qua kẻ sĩ chân chính đáng mặt trí thức của dân tộc ở nước ta càng ngày càng ít).

Năm là, cả một xã hội đang bị tha hóa trong thói giả dối, bệnh hoạn.

2. Nếu chỉ có 24 tiếng đồng hồ được cầm quyền, cho dù là “cầm quyền tuyệt đối” thì, xin lỗi… Chỉ một việc là dọn dẹp những thứ cặn bã rác rưởi trên đoạn đường đến ngồi trên cái ghế “quyền lực tuyệt đối” đó cũng đã ngốn mất 24.000 tiếng đồng hồ rồi.

3. Ngày xưa bà nội tôi có một câu, lúc nhỏ tôi không hiểu: “Giời làm một trận lăng nhăng – Ông hóa ra thằng, thằng hóa ra ông”. Nếu không có “vật đổi sao dời” gì cả, thì 2010: đã là thế, ai cũng biết rồi. 2020: cũng cứ là thế. Và 2030: cũng vẫn là thế thôi và sẽ tàn mạt vì nợ công, vì bùn đỏ v.v…

© 2010 Nguyễn Chính

© 2010 talawas

Góc nhìn: Võ Thị Hảo trả lời phỏng vấn Talawas

On the net

3 câu hỏi của talawas sau đây:

1. Theo chị, 5 vấn đề hệ trọng nhất của Việt Nam hiện nay là gì?

2. Nếu được cầm quyền tuyệt đối tại Việt Nam trong vòng 24 tiếng đồng hồ, chị sẽ làm gì?

3. Hình dung của chị về Việt Nam năm 2010, 2020 và 2030.

Võ Thị Hảo trả lời phỏng vấn Talawas

1. Theo tôi, đầu tiên là thể chế, và cuối cùng vẫn là thể chế.

Bộ máy tham nhũng và mafia quyền lực đang lũng đoạn trên tất cả các lĩnh vực. Những kẻ cướp ngày đầy quyền lực đang lộng hành và không bị ngăn chặn, trừng trị. Tự do ngôn luận, tự do báo chí bị ngăn trở nghiêm trọng. Dân mất ý chí phản kháng và tự vệ vì quá mệt mỏi và bị vô hiệu hóa, bị ru ngủ bởi các hình ảnh và ảo tưởng phi văn hóa, mang tính hời hợt và bạo lực. Một nền kinh tế xã hội bị méo mó, đang bị đầu cơ, làm giá, chia chác, mất khả năng tự vệ và tự hành trước thủ đoạn thẩm thấu và ý chí sắt đá thôn tính Việt Nam bằng mọi giá của Trung Quốc.

Các vấn đề trên chỉ có thể được giải quyết bằng cải cách thể chế triệt để.

2. Được cầm quyền tuyệt đối trong 24 giờ là câu chuyện của một mơ ước phép lạ. Thì tội gì chẳng mơ. Thì mơ ước thế này: Tôi sẽ làm tất cả để xóa bỏ sự độc tài và thay đổi bản chất thế chế bằng một cuộc “cách mạng nhung” không đổ máu. Tóm lại, làm mọi việc để trả nước tôi về cho dân tôi. Dân chỉ có nước khi có dân chủ, tự do và nhân quyền thực sự. Tôi sẽ gọi những người đồng bào của tôi và chính mình – đang tha hương trên tổ quốc mình – về và nói: Này đây là chốn an ủi cuối cùng của chúng ta. Chúng ta đã tự trả Nó về cho Mình.

3.  Tôi vốn chẳng phải thầy bói, chỉ nói theo linh cảm:

2010: Việt Nam đã tự đánh mất phần lớn khả năng kiểm soát và độc lập tự chủ. Đất nước bị chia chác bởi mafia quyền lực. Khoảng 90% lệ thuộc Trung Quốc. Nhưng vẫn còn chút hy vọng nếu biết tự xạ trị vào khối ung thư và biết lìa bỏ thể chế và mô hình xã hội lỗi thời và đã trở nên đi ngược lại quyền lợi của đất nước và nhân dân.  Nếu bạn chí cốt của Việt Nam chỉ có Trung Quốc, Cuba và Bắc Triều tiên (cả ba đều được tổ chức Freedom House cho điểm 7, điểm cao nhất trong nấc thang dán nhãn chất lượng “thiếu tự do nghiêm trọng”) như hiện nay thì… “bó tay.com”.

2020: Nếu đến ngày đó mà thế giới chưa tận diệt thì 70% khả năng là Việt Nam đã là một tỉnh duyên hải có chất lượng sức khỏe dân số thấp nhất Trung Quốc vì đã đủ ngấm đại loại như thuốc bảo vệ thực vật cực độc giá cực rẻ của Trung Quốc từ nhiều năm nay. Nếu 10% hy vọng còn sót lại từ 2010 bỗng lớn dậy thì Việt Nam đi theo xu hướng Hàn Quốc và có được nền dân chủ manh nha. Rất khó để Việt Nam đạt được nền dân chủ như Thái Lan và Nhật Bản, chưa nói là như Âu -Mỹ.

2030: Nếu thế giới chưa tận diệt và nếu Trung Quốc cứ đường độc tài mà đi như hiện nay thì Trung Quốc tự sụp đổ bằng sự đứng dậy của các nền cộng hòa nhỏ tự khởi phát vì bị nghẹt thở. Họ phải giành quyền thở bằng cách đứng dậy chống lại hoặc ly khai nền độc tài. Việt Nam biết đâu lúc đó lại khởi nghiệp! Nếu may mắn hơn, tức là không trở thành một tỉnh của Trung Quốc, thì người Việt Nam đã bắt đầu được hưởng chút trái ngọt của một xã hội có dân chủ và tự do.

© 2010 Võ Thị Hảo

© 2010 talawas

Góc nhìn: Talawas phỏng vấn Nguyễn Viện – Như một lời chia tay

On the net

3 câu hỏi của talawas:

1. Theo anh, 5 vấn đề hệ trọng nhất của Việt Nam hiện nay là gì?

2. Nếu được cầm quyền tuyệt đối tại Việt Nam trong vòng 24 tiếng đồng hồ, anh sẽ làm gì?

3. Hình dung của anh về Việt Nam năm 2010, 2020 và 2030.

Nguyễn Viện trả lời phỏng vấn của talawas

1.

– Chế độ độc tài độc đảng dẫn đến những sai lầm không thể sửa chữa.

– Những giá trị tinh thần bị biến thái và hủy hoại.

– Một nền giáo dục thiếu nền tảng đạo đức và kìm hãm sự khai phóng sáng tạo.

– Một xã hội mất định hướng vì định hướng “xã hội chủ nghĩa theo cơ chế thị trường” dẫn đến một xu hướng thực dụng phổ biến từ tầng lớp lãnh đạo đến phần lớn quần chúng nhân dân.

– Một sự hãnh tiến mù quáng trong giới lãnh đạo.

2.

– Việc đầu tiên là ký sắc lệnh giải thể Đảng Cộng sản Việt Nam và những tổ chức phụ thuộc đảng này.

– Việc thứ hai là ký sắc lệnh giải tán Quốc hội đương nhiệm để cho toàn dân bầu cử tự do và dân chủ một Quốc hội mới.

Sinh mệnh và tương lai của đất nước sẽ do toàn dân quyết định thông qua các cơ chế dân chủ và pháp quyền.

3.

Tôi không có ý định làm thày bói hay nhà ngoại cảm.

© 2010 Nguyễn Viện

© 2010 talawas