Góc nhìn: Tống Văn Công – Giã từ Talawas!

On the net

Tống Văn Công – Cây cầu talawas

Trong bài “Về tác giả bài ‘Đổi mới Đảng tránh nguy cơ sụp đổ“, nhà thơ Hoàng Hưng viết: “Một thời gian dài sau khi về hưu, Tống văn Công hầu như không xuất hiện trong đời sống báo chí, hoặc chỉ xuất hiện dưới bút danh nào đó với những bài vô thưởng vô phạt, dường như anh đã an phận thủ thường”. “Những bài vô thưởng vô phạt” mà Hoàng Hưng nói đến là bài bàn về tình yêu, hôn nhân, gia đình, viết chung với bút danh Chị Hạnh Dung trên báo Phụ Nữ và viết về văn hóa ẩm thực cho báo Sài Gòn Tiếp thị. Tức là những đề tài cách rất xa chính trị.

Cho tới năm 1980, tôi vẫn còn dùng tên thật làm bút danh, đến khi bài viết ca ngợi ông Võ Văn Kiệt xé rào bị chỉ trích về “ý thức hệ”, tôi bắt đầu dùng bút danh để không ai biết; khi đã có người biết, tôi lập tức đổi bút danh khác. Trong những ngày ấy, tôi rất đau lòng tự hỏi: Tại sao trên đất nước tự do mà tôi phải giấu mình khi lên tiếng những vấn đề lớn thuộc quốc kế dân sinh? Để vượt qua câu hỏi đó, tôi luôn bị “thổi còi”!

Cuối những năm 80, khi đã khá thân nhau, nhà văn Phạm Thị Hoài thổ lộ trước một vài bạn bè tâm huyết ở Hà Nội: “Hồi mới quen anh Công tôi thất vọng lắm, nghĩ thầm, bộ dạng cha này chắc chả dám làm gì!”. Tôi quý chị Hoài vì những ý tưởng mới mẻ, giọng văn có cá tính đang hiếm hoi, những trang viết cách tân, sự ứng xử đường hoàng trước quyền lực.

Sau khi về hưu, có thời gian chiêm nghiệm nhiều điều, nhưng tôi không viết ra. Anh Hoàng Hưng biết, hay nhắc, hỏi. Tôi không viết, nhưng đau lòng lắm, khi nghĩ rằng chế độ này có một phần bồi đắp, dù bé nhỏ của tôi! Tôi đâu có  tư cách  phê phán nó? Mới  đây, blogger Beo viết, nếu được cầm quyền tuyệt đối 24 giờ như talawas giả thiết thì chị sẽ ra duy nhất một sắc lệnh “cấm hưu trí phát ngôn” vì những lý do: “Lão hóa tư duy; Tiếp nhận thông tin gián tiếp; Nói lấy được, bất chấp hậu quả thời ông ta nắm quyền gây ra; Đạo đức giả; Cho mượn mồm; Bạn bè trẻ trung tân tiến Âu Mỹ đâu mà lại phải mượn trí khôn của những người già nua cũ kỹ?”

Tôi im lặng vì vẫn là một “ngu trung” và phần nào bởi tâm trạng lão suy, “Trong thầm lặng riêng sợ khi nhìn thấy cảnh vật đổi mới” (Nguyễn Du, trong “Xuân tiêu lữ thứ”) và có chút mặc cảm, e ngại bị những quy kết khi tuổi tác không cho mình có đủ sức chịu đựng. Chính talawas và tình bạn của Hoài là một chiếc cầu giúp tôi “vượt qua chính mình”. Tôi đã trút tâm sự của mình vào một số bài viết gửi talawas với bút danh mới Thiện Ý. Rồi bài “Đổi mới Đảng tránh nguy cơ sụp đổ”, tôi viết với cả tấm lòng của một kẻ thấy trách nhiệm của mình đối với quá khứ và chân thành mong muốn điều tốt đẹp sẽ đến trong tương lai. Tôi muốn Đảng mà tôi từng phục vụ trong những ngày đòi hỏi chỉ có hy sinh không chút tính toán cho riêng mình, trước hết là vì lý tưởng Độc lập, Tự do, Hạnh phúc và cả những ảo tưởng nhưng rất đẹp trong ước mơ trong sáng ngày ấy: Một xã hội không người bóc lột người! Đảng ấy ngày nay đang bị thách thức trước hai hiểm họa mà hình như nó đang thúc thủ: Ngoại xâm và nội xâm. Tôi muốn kêu lên tiếng nói cảnh báo, nhưng chỉ với  bút danh Thiện Ý, thanh minh cho hành động của mình rất khó được những người đương quyền chấp nhận.

Bản thảo lên mạng do “cướp cò”. Ngay hôm sau, đã có bài viết của một đồng chí, đồng nghiệp của tôi phản công dữ dội. Bài viết phê phán bài của tôi có tiêu đề “Mưu đồ thâm hiểm phía sau lời ‘góp ý“. Tình huống này đặt cho tôi một lựa chọn: Im lặng sẽ tránh được đòn hiểm của đồng chí quy chụp mình là kẻ địch, nhưng như vậy là vô hiệu hóa bài viết, bởi ai tin được lời của một kẻ đang ở ngoài nước, rắp tâm với “âm mưu thâm hiểm”! Tôi đành quyết định phải bước ra ánh sáng, nhận mình là tác giả, sẵn sàng nhận hậu quả để bảo vệ những điều mà mình tin là chân lý. Bài viết hoàn chỉnh đăng trên talawas là chiếc cầu thứ hai mà  sau khi bước qua, tôi đã lột bỏ tấm ngụy trang cuối cùng, công khai chịu trách nhiệm niềm tin mới của mình, vận mệnh của dân tộc mình.

Nhờ talawas, tôi được nghe những lời khen chê thẳng thắn, chân tình của nhiều bạn bè quen biết và chưa quen biết, anh Hoàng Trường Sa, anh Tưởng Năng Tiến, nhạc sĩ Tô Hải, bác sĩ Phạm Hồng Sơn… rất bổ ích để tôi tiếp tục suy nghĩ. Cả những lời chỉ trích có tính “địch ta” của Chính Văn (dù đăng trên mạng khác, nhưng cũng khởi điểm từ bài của tôi đăng trên talawas) cũng là dịp để cọ xát, làm sáng tỏ thêm lẽ phải còn bị che khuất.

Phải từ giã talawas, tiếc thay! Nhưng tôi không thể tin sẽ đến một kết cục có chút gì tiêu cực đâu! Tôi vẫn cứ tin rằng, chỉ vài ngày tới đây thôi, ngày 3/11/2010, Ban Biên tập talawas và Phạm Thị Hoài sẽ vén bức màn bí mật, cho chúng ta thở phào nhẹ nhõm khi nhìn thấy con đường mới, bản thiết kế mới mời gọi tất cả bạn bè tâm huyết góp sức thi công.

© 2010 Tống Văn Công

© 2010 talawas

Góc nhìn: Nguyễn Chính trả lời phỏng vấn talawas

On the net

3 câu hỏi của talawas sau đây:

1. Theo anh, 5 vấn đề hệ trọng nhất của Việt Nam hiện nay là gì?

2. Nếu được cầm quyền tuyệt đối tại Việt Nam trong vòng 24 tiếng đồng hồ, anh sẽ làm gì?

3. Hình dung của anh về Việt Nam năm 2010, 2020 và 2030.

Nguyễn Chính trả lời phỏng vấn talawas

Sáng nay (23/10/2010) vào talawas tôi thấy quá hẫng hụt khi đọc dòng tin talawas sắp chia tay với bạn đọc. talawas đã có 9 năm hiện diện, mà tôi mới chỉ biết “vào” đọc talawas từ hơn một năm nay. Nhưng với tôi talawas thật thân thiết. Với tôi, những bài viết của các tác giả trên talawas được BBT tuyển chọn có giá trị như một người THẦY thực sự, cho tôi mở mắt được rất nhiều điều. Nhiều bạn bè sau khi đọc talawas cũng có chung một sự biết ơn và tình cảm trân trọng với talawas như tôi. Đất nước ta, người dân ta đang rất cần những tờ báo như talawas. Tiếc quá, tôi không biết phải nói thế nào, chỉ muốn nêu một câu hỏi tại sao lại như  thế? talawas đang có một hạnh phúc rất lớn của một tờ báo là  được đông đảo bạn đọc thứ thiệt yêu quý, ngưỡng mộ và rất trân trọng. Tôi rất buồn. Xin cảm ơn các anh, chị trong BBT. Không biết đến bao giờ mới gặp lại được talawas?

Xin được vắn tắt trả lời 3 câu hỏi  của BBT talawas như sau:

1. Một là, dân trí quá thấp (thấp từ hồi còn cụ Tản Đà có thơ “Cũng bởi thằng dân ngu quá lợn – cho nên quân nó dễ làm quan”).

Hai là, sự vô cảm của số đông dân chúng (với thân phận con người, với ngay chính bản thân mình, với hiện tình đất nước, với vận mệnh của dân tộc).

Ba là, thói cam chịu, nhẫn nhục đến kỳ lạ  trước cường quyền và bạo lực.

Bốn là, kẻ  sĩ thứ thiệt quá ít (có thể nói từ hơn 100 năm qua kẻ sĩ chân chính đáng mặt trí thức của dân tộc ở nước ta càng ngày càng ít).

Năm là, cả một xã hội đang bị tha hóa trong thói giả dối, bệnh hoạn.

2. Nếu chỉ có 24 tiếng đồng hồ được cầm quyền, cho dù là “cầm quyền tuyệt đối” thì, xin lỗi… Chỉ một việc là dọn dẹp những thứ cặn bã rác rưởi trên đoạn đường đến ngồi trên cái ghế “quyền lực tuyệt đối” đó cũng đã ngốn mất 24.000 tiếng đồng hồ rồi.

3. Ngày xưa bà nội tôi có một câu, lúc nhỏ tôi không hiểu: “Giời làm một trận lăng nhăng – Ông hóa ra thằng, thằng hóa ra ông”. Nếu không có “vật đổi sao dời” gì cả, thì 2010: đã là thế, ai cũng biết rồi. 2020: cũng cứ là thế. Và 2030: cũng vẫn là thế thôi và sẽ tàn mạt vì nợ công, vì bùn đỏ v.v…

© 2010 Nguyễn Chính

© 2010 talawas

Góc nhìn: Võ Thị Hảo trả lời phỏng vấn Talawas

On the net

3 câu hỏi của talawas sau đây:

1. Theo chị, 5 vấn đề hệ trọng nhất của Việt Nam hiện nay là gì?

2. Nếu được cầm quyền tuyệt đối tại Việt Nam trong vòng 24 tiếng đồng hồ, chị sẽ làm gì?

3. Hình dung của chị về Việt Nam năm 2010, 2020 và 2030.

Võ Thị Hảo trả lời phỏng vấn Talawas

1. Theo tôi, đầu tiên là thể chế, và cuối cùng vẫn là thể chế.

Bộ máy tham nhũng và mafia quyền lực đang lũng đoạn trên tất cả các lĩnh vực. Những kẻ cướp ngày đầy quyền lực đang lộng hành và không bị ngăn chặn, trừng trị. Tự do ngôn luận, tự do báo chí bị ngăn trở nghiêm trọng. Dân mất ý chí phản kháng và tự vệ vì quá mệt mỏi và bị vô hiệu hóa, bị ru ngủ bởi các hình ảnh và ảo tưởng phi văn hóa, mang tính hời hợt và bạo lực. Một nền kinh tế xã hội bị méo mó, đang bị đầu cơ, làm giá, chia chác, mất khả năng tự vệ và tự hành trước thủ đoạn thẩm thấu và ý chí sắt đá thôn tính Việt Nam bằng mọi giá của Trung Quốc.

Các vấn đề trên chỉ có thể được giải quyết bằng cải cách thể chế triệt để.

2. Được cầm quyền tuyệt đối trong 24 giờ là câu chuyện của một mơ ước phép lạ. Thì tội gì chẳng mơ. Thì mơ ước thế này: Tôi sẽ làm tất cả để xóa bỏ sự độc tài và thay đổi bản chất thế chế bằng một cuộc “cách mạng nhung” không đổ máu. Tóm lại, làm mọi việc để trả nước tôi về cho dân tôi. Dân chỉ có nước khi có dân chủ, tự do và nhân quyền thực sự. Tôi sẽ gọi những người đồng bào của tôi và chính mình – đang tha hương trên tổ quốc mình – về và nói: Này đây là chốn an ủi cuối cùng của chúng ta. Chúng ta đã tự trả Nó về cho Mình.

3.  Tôi vốn chẳng phải thầy bói, chỉ nói theo linh cảm:

2010: Việt Nam đã tự đánh mất phần lớn khả năng kiểm soát và độc lập tự chủ. Đất nước bị chia chác bởi mafia quyền lực. Khoảng 90% lệ thuộc Trung Quốc. Nhưng vẫn còn chút hy vọng nếu biết tự xạ trị vào khối ung thư và biết lìa bỏ thể chế và mô hình xã hội lỗi thời và đã trở nên đi ngược lại quyền lợi của đất nước và nhân dân.  Nếu bạn chí cốt của Việt Nam chỉ có Trung Quốc, Cuba và Bắc Triều tiên (cả ba đều được tổ chức Freedom House cho điểm 7, điểm cao nhất trong nấc thang dán nhãn chất lượng “thiếu tự do nghiêm trọng”) như hiện nay thì… “bó tay.com”.

2020: Nếu đến ngày đó mà thế giới chưa tận diệt thì 70% khả năng là Việt Nam đã là một tỉnh duyên hải có chất lượng sức khỏe dân số thấp nhất Trung Quốc vì đã đủ ngấm đại loại như thuốc bảo vệ thực vật cực độc giá cực rẻ của Trung Quốc từ nhiều năm nay. Nếu 10% hy vọng còn sót lại từ 2010 bỗng lớn dậy thì Việt Nam đi theo xu hướng Hàn Quốc và có được nền dân chủ manh nha. Rất khó để Việt Nam đạt được nền dân chủ như Thái Lan và Nhật Bản, chưa nói là như Âu -Mỹ.

2030: Nếu thế giới chưa tận diệt và nếu Trung Quốc cứ đường độc tài mà đi như hiện nay thì Trung Quốc tự sụp đổ bằng sự đứng dậy của các nền cộng hòa nhỏ tự khởi phát vì bị nghẹt thở. Họ phải giành quyền thở bằng cách đứng dậy chống lại hoặc ly khai nền độc tài. Việt Nam biết đâu lúc đó lại khởi nghiệp! Nếu may mắn hơn, tức là không trở thành một tỉnh của Trung Quốc, thì người Việt Nam đã bắt đầu được hưởng chút trái ngọt của một xã hội có dân chủ và tự do.

© 2010 Võ Thị Hảo

© 2010 talawas

Góc nhìn: Thơ Trần Vũ Long – Ám ảnh cuộc cờ người

On the net

Khi những lá cờ bị dồn về một phía…

Ám ảnh cuộc cờ người

Khi những bông hoa bị dồn về một phía
Những giọt sương mai bị dồn về một phía
Tình yêu bị dồn về một phía
Niềm tin bị dồn về một phía
Sự tôn thờ bị dồn về một phía
Giọng lưỡi bị dồn về một phía
Tiếng cười bị dồn về một phía
Những tiếng vỗ tay bị dồn về một phía
Đôi khi cả nước mắt cũng bị dồn về một phía
Chúng ta thành những kẻ “bơ vơ đông đảo”[1]

Ta bước đi trong cuộc cờ người
Giữa hai phần sáng tối
Lập lòe

___________________

Trần Vũ Long làm việc tại báo Văn Nghệ, sống tại Hà Nội. Tác phẩm đã xuất bản: Biến tấu lờiNiềm tin gió.

© 2010 Trần Vũ Long

© 2010 talawas

[1] Tên tập thơ của Việt Phương

Sau một năm mở rộng
(Ghi lời một người quê)

Ừ nhỉ đã một năm rồi đấy
quê mình hoá thế đất rồng
người ta bảo tiềm năng đang trỗi dậy
dân nghèo mở mặt sướng không

Ừ nhỉ đã một năm rồi đấy
bao gái quê ra tỉnh được mấy mùa
ruộng không cấy lo chi cứ để vậy
dự án lâu dài chớ vội ăn thua

Trai xóm dưới xóm trên tụ lại
cũng mấy mùa sát phạt đỏ đen
mấy mùa chất ngất cơn men
chờ quê mình đến ngày hiện đại

Hiện đại hoá nghĩa là bê tông hoá
ta xót thương mấy bụi tre già
nhà xây mới mái tôn nắng loá
hết tiền đền bù mẹ lo đến niêu cơm

Ừ nhỉ đã một năm rồi đấy

Trần Vũ Long

Tin nóng: Hàng loạt website danluan.org, x-cafevn.org, talawas.org bị tấn công ngày 23/08/2010

On the net

Thông báo giả của tin tặc bên trang danchimviet.com

TALAWAS, DÂN LUẬN, X-CAFEVN và ĐÀN CHIM VIỆT bị tin tặc tấn công

Tiếp theo sự kiện Tiền Vệ và Thông Luận bị tin tặc tấn công ngày 21/8/2010, một loạt các trang mạng Talawas, Dân Luận, X-cafevn và Đàn Chim Việt đã bị tin tặc tấn công hôm nay, ngày 24/8/2010. Đồng thời, tin tặc cũng đã đột nhập và xoá toàn bộ dữ liệu backup của Tiền Vệ.

Dưới đây là các thông báo của Talawas, Dân Luận và X-cafevn. Riêng Đàn Chim Việt chưa có thông báo.

THÔNG BÁO CỦA TALAWAS
http://www.talawas.org/2010/08/thong-bao-ve-viec-tin-tac-tan-cong.html

Vào khoảng 18 giờ chiều (giờ GMT + 1) ngày 23/8/2010, tin tặc đã đột nhập được vào máy chủ của talawas và treo thông tin giả như thường lệ về việc talawas đã ngừng hoạt động. Hai tiếng đồng hồ sau, chúng tôi đã giành lại quyền kiểm soát máy chủ và hiện đang tẩy trùng cũng như tìm cách khôi phục các dữ liệu đã bị tin tặc xóa bỏ. Cũng trong ngày hôm nay, tin tặc tấn công các trang X-Cafevn, Dân Luận và Đàn Chim Việt, và để lại cùng một loại dấu tay trên các trang này. Trước đó, nạn nhân là các trang Tiền Vệ, Thông Luận và một số Blog khác.

Đây không phải là đợt khủng bố mạng đầu tiên đối với các trang mạng tiếng Việt cổ xúy tự do ngôn luận, và chắc chắn không phải là đợt cuối cùng. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm những điều cần làm: Chấn chỉnh kĩ thuật, hạn chế thiệt hại, rút thêm nhiều kinh nghiệm, và trở lại với độc giả trong thời gian tới.

Tạm thời, chúng tôi sử dụng hình thức nhanh gọn này để đăng tải bài mới và giữ liên lạc với độc giả. Bài vở trên talawas vẫn tiếp tục được đăng đúng như kế hoạch đã thông báo cho các tác giả.

Hẹn gặp lại bạn trên trang nhà quen thuộc.

talawas

Thộng báo giả của tin tặc bên trang danluan.org

THÔNG BÁO CỦA DÂN LUẬN
Dân Luận cùng X-cafevn.org bị tin tặc tấn công lần thứ hai (ngày 23/8/2010)

Độc giả Dân Luận và X-cafevn.org thân mến,

Vào lúc chiều tối ngày 23/8/2010, tin tặc đã đột nhập vào server X-cafevn.org, và cũng là server của Dân Luận, xóa toàn bộ thông tin trên server, rồi đưa một thông báo deface. Chúng tôi không biết đã làm gì để các bạn tin tặc phải làm như vậy, nhưng chúng tôi hứa sẽ quay trở lại, sớm hay muộn.

Trong thời gian chờ đợi, chúng tôi sẽ dùng blog này làm nơi đăng tải thông tin như thường lệ.

Mến,

Thay mặt các Admin X-cafevn.org và Dân Luận

Nguyễn Công Huân
PS: Các thông báo cụ thể liên quan đến X-cà nằm tại: http://xcafevietnam.wordpress.com/
Tương tự, Dân Luận cũng có một blog dự phòng bên WordPress: http://danluan.wordpress.com

THÔNG BÁO CỦA X-CAFEVN
Dân Luận cùng X-cà bị tin tặc tấn công lần thứ hai (ngày 23/8/2010)

Độc giả Dân Luận và X-Cafe thân mến,

Vào lúc chiều tối ngày 23/8/2010, tin tặc đã đột nhập vào server của X-Cafe và Dân Luận, xóa toàn bộ thông tin trên server, rồi đưa một thông báo deface. Chúng tôi tạm thời đóng cửa cả hai diễn đàn để kiểm tra. Chúng tôi hứa sẽ quay trở lại, sớm hay muộn.

Trong thời gian chờ đợi, chúng tôi sẽ dùng blog này làm nơi đăng tải thông tin như thường lệ.

Diên Vỹ