Góc nhìn: Võ Thị Hảo – Văn tế dân oan

On the net

Võ Thị Hảo – Văn tế dân oan

Lời tác giả: Cho tôi gửi tặng những người dân Việt Nam đã oan, còn oan hoặc đã chết dưới cường quyền, bạo lực và bất công và vì những lý do ngụy biện

Thương thay

Một ngày
Người ra ngõ
Người xuống đường
Bước dân lành lụm cụm con sâu cái kiến.
Một ngày
Trong vô tội
Người bị đánh đạp bỏ mạng nơi công đường
Cổ gẫy
Tứ chi liệt rũ
Đớn đau quặn mình tiếng nấc tắt thở

Một ngày chẳng như mọi ngày
Mẹ gần đất xa trời không kịp nhìn con lần cuối
Nhận xác con nơi công đường
Mẹ già đứt ruột.
Mẹ ơi!
Thôi đừng khóc
Nước mắt mẹ đã cạn
Con đâu phải người chết oan đầu tiền trên xứ sở này!
Kìa vợ, kìa con!
Tiếc thương cha
Thì cứ để xác cha nằm trong đá lạnh.
Xác thân ta lời chứng
Những vết chém từ trái tim lựu đạn.

Này mẹ này vợ này con
Hãy khum bàn tay cần lao
Che gió
Nến hắt hiu nhỏ giọt nước mắt trắng

Cha về!
Kìa mẹ!
Lưng còng mẹ úp mặt trên xác con
Mai này mẹ xuống suối vàng được không?
Hồn con quẩn quanh đời đời phố lạnh

Con gái ơi!
Cúng cơm cha ư?

Thôi này con,
Hãy nấu cháo lá đa
Con hãy vung tay ngang trời những trận mưa gạo và muối
Rắc khắp bốn phương trời nước Việt
Còn chưa đủ đâu !

Vì cha không thể ăn một mình
Cha đi nhập dòng hồn oan đông đàn dài lũ
Thiên hạ ơi! Hãy gửi cho những oan hồn chúng tôi mỗi người một hạt muối!

Đồng bào ơi!
Tôi ra đi nguyên lành với tiếng cười
Trở về chỉ còn linh hồn dật dờ đầu ngõ.

Tôi con ma mới
Nhập vào dòng ma oan cũ
Dài như sông.
Đồng loại ơi!
Chúng tôi đã tan nát xác thân
Chúng tôi chết oan bởi người ta, bởi ngàn vạn cớ
Như con sâu cái kiến bị dí nát dưới gót giầy
Không một lời kêu van nào không một giọt nước mắt nào không một công lý nào làm mềm nổi những trái tim lựu đạn.

Hồn chúng tôi dật dờ luẩn quẩn cổng công đường.

Đòi mạng.
Kìa, người Việt !
Chúng tôi chết tức tưởi bởi những kẻ bạo ngược
Những kẻ ăn lộc dân để hành hạ giết dân!

Kìa ngẩng lên xem
Nơi nào đục khoét tiệc tùng bán tước mua quan lễ hội tưng bừng trộm cướp
Cuộc hành lễ ma quái của những trái tim lựu đạn
Những tua lưỡi bạch tuộc.
Gục mặt xuống coi
Có thấy chúng ta đông đàn dài lũ
Từ miền xuôi miền ngược đến ngõ hẻm hang cùng
Dân oan đi thành rừng không còn nước mắt để khóc

Tiếng kêu tắc nghẹn cổ họng
Mỗi tiếng nói khạc ra từng ngụm máu
Trăm vạn lời vốc máu ai người đáp lại?!

Kẻ có lương tâm hãi sợ
Báo chí lặng câm với lưỡi hái trên đầu.
Ôi những mặt héo tim héo linh hồn rực rỡ
Những hồn oan những hồn oan hồn oan
Rạch trời tiếng kêu xé ruột!
Biết không? Biết không có biết không?
Hỡi dòng người vô cảm
Rùng rùng đi mê loạn
Đàn kiến khốn khổ quằn quại kiếm ăn
Câm lặng nhìn đồng bào mình chết
Dưới bàn tay bạo tàn
Hỡi ôi!

Này lễ cầu hồn

Ai kia
Người người
Xin đừng vờ ngủ

Đừng giả điếc
Rồi đến lượt mình
Một ngày tức tưởi nhập dòng oan.
Hãy gửi cho chúng tôi đông đàn dài lũ mỗi người một hạt muối
Đốt cháy triệu ngọn lửa

Trên lễ cầu hồn

Lúc rạng đông.

Võ Thị Hảo

Góc nhìn: Võ Thị Hảo – Liễu yếu đào tơ kinh hồn cáo

On the net

Liễu yếu đào tơ

https://i1.wp.com/img406.imageshack.us/img406/4695/91000059c9b5bca4800a18d.jpg

Nhân ngày 8/3: Liễu yếu đào tơ kinh hồn cáo

(Võ Thị Hảo viết theo đơn đặt hàng của một số quý cô. Các quý cô quy định chặt chẽ thể văn. Đó là thể mix kim cổ, đặc biệt kế tục truyền thống và phối kết hợp hiện đại kèm bản sắc văn hóa dân tộc )

Như chúng em nay:

Liễu yếu đào tơ

Chân ngắn chân dài, đầu cũng không thể coi là ngắn.

 

Thấm thoát tháng ngày trôi nhanh như chó chạy thoắt đã đến tuổi cập kê

Lừ đừ tuyết tuyết hồng hồng trắng trắng nâu nâu đen đen muốt muốt khối anh muốn ra tay ngắt bẻ.

 

Những muốn:

Gieo quả cầu đẹp tìm ý trung nhân

Vuốt mái đầu xanh tìm người tác hợp.

 

Chỉ mong

Nhân duyên ấm êm thuận chồng thuận vợ

Kính quý mặn nồng đầu bạc răng long.

 

Nhưng ôi thôi thôi!

Trời chẳng chiều người

Thuở trời đất nổi cơn bạo lực.

 

Xét thấy

Thói thường khối kẻ mù màu

 

Nhìn xem

Vây quanh muôn bề ngạo ngược

 

Kìa trời đất nổi cơn túi bụi, kẻ vũ phu đạp giày nát ngọc

Khi sóng gió mịt mùng lũ quét, tiên nữ cũng tan hoang

 

Trộm cắp cướp giật dối trá đủ đường

Cùm kẹp bưng tai bịt miệng.

Trên niệm nam mô oang oác

Dưới cướp ngày dọc ngang

 

Vỡ một đời hoa

Tàn ba đời bướm

 

Vàng còn phai đá còn nát

Huống gì thân liễu yếu đào tơ.

 

Kêu cứu nơi nơi kẻ mày râu ngoảnh mặt làm ngơ

Nút tai che mắt giả mù gỉa điếc

 

Lại có kẻ

Vốn cũng dòng tu mi nam tử

Gục mặt giấu nước mắt vào chén rượu

Điên loạn găm lưỡi dao trong tim

Giả ngây giả ngô khật khưỡng hũ chìm

Để mặc liễu yếu đào tơ con đen con đỏ kinh hồn xiêu phách.

 

Thế cho nên

Người ngay sợ kẻ gian

Kẻ cướp ngồi ghế quan tòa

Trong nhà ngày ngày đánh lộn

Băng đĩa trò chơi truyền thông ngập tràn cướp giết hiếp

Trí thức, nghệ sĩ bán linh hồn đổi lấy đồng tiền

 

Vậy nên

Thân liễu yếu đào tơ chúng em khó bề giữ trọn

 

Nhân 8/3 bố cáo cho thiên hạ biết

Báo động bạo lực cấp mười ba!

 

Chúng em nay quán triệt

Dùng âm thanh theo bản sắc mà báo động

bản sắc dân tộc trước hết là thổi đàn môi vỏ ốc tù và sừng trâu

Chuông rung mõ cốc rối rít tứ bề

Sau là còi hơi còi hụ hiện đại bốn phương náo loạn

 

Để :

Đám liễu yếu đào tơ con đen con đỏ nghe biết mà trông chừng

Mặc áo giáp, độn ngực rơm mà phòng bị.

Kẻo chết không kịp ngáp!

 

Vậy nên

Ban bố Liễu yếu đào tơ kinh hồn cáo.

 

Cáo rằng:

 

Ôi hu hu!

 

Việc hung hãn trước ở thân nhân

Tay lừa đảo vốn do tin cậy

Nhân khi liễu yếu đào tơ ngủ quên mà xuống tay

Nhân khi con đen con đỏ lơ mơ mà bạo ngược

 

Than ôi!

Hậu quả khôn lường

Tơi bời tai họa

Trăm năm khôn chuộc

Ngàn năm để lại tiếng nhơ

 

Ta thường:

Tới bữa âu lo.

Nửa đêm cảnh giác.

 

Kìa trông:

Nhà kia cha già mẹ héo mà lũ con ngày ngày hắt hủi

Chỗ nọ con đỏ con thơ

Ba má mải săn bắt nhau gay cấn như diễn viên phim chưởng nghiệp dư.

Máu trào máu đổ.

 

Nghe vợ chồng nhà bên chửi nhau mà rủn tóc trán.

Trông anh em nhà kia vác búa múa dao rượt đuổi mà kinh hồn.

 

Bữa bữa thấy mâm bát bay tứ tung muốn đến buôn mảnh

Ngày xem nghiện vật thâm sì môi định tới săn tìm hê- rô- in

Trông lên lầu cao đền đài thấy chất chồng xương trắng

Nhìn xuống sông sâu dâng nước mắt tủi hờn

Ôi than ôi!

Trên cao chồng chúa ngất ngưởng ngôi cao rượu chè cờ bạc bê tha gái gú dăm bảy mối

Dưới vợ tôi làm ô sin con ở còn bị bạo lực bạo dâm

 

Hoảng kinh muôn phần.

 

Thế cho nên:

Đám trẻ lớn lên trong âu lo sợ hãi trong quát nạt mạt sát trong mối thâm thù căm phẫn trở thành hung hãn.

Lấy đâm chém giết chóc làm sĩ diện

 

Nơi nọ nơi kia trong nhân gian tiếng khóc như ri

Con trẻ vất vưởng ốm đau bụi đời vật vờ cống rãnh

 

Kìa con gái đàn bà nhiều khi bán thân đứng đường kiếm hạt cơm rơi.

Kìa đàn ông con trai lắm lúc cướp giật đánh người phải vào tù tội

 

Khắp đường người chết người đi chấm phẩy người chống nạng người ngớ ngẩn lườm trời.

Chỗ ấy chỗ này giang mai HIV bệnh lậu…

 

Thế mới thấy

Oan hồn đi theo đông đàn dài lũ

 

Cáo rằng:

Nhìn thấy thế đứt ruột mà buồn

Cơn lấy chồng đã lên lại xẹp.

Chỉ những muốn

Vén tay bới tóc

Làm một trận xóa tan bạo lực

Đem mọi nhà về chỗ an khang.

 

Tóm hông kẻ đánh liễu yếu đào tơ giơ lên cao phơi nắng như phơi ếch

Nắm gáy kẻ bạo lực nhốt vào lồng như nhốt thỏ

 

Ngặt một nỗi:

Thân còn liễu yếu đào tơ trói gà chưa chặt

Việc phơi ếch nhốt thỏ chưa thấy rạng rỡ tiền đồ!

 

Thế cho nên

Đành ngậm ngùi ban bố Liễu yếu đào tơ kinh hồn cáo.

 

Nhân 8/3 cho thiên hạ biết

Báo động bạo lực cấp mười ba!

 

Chúng em dùng âm thanh theo bản sắc mà báo động

Bản sắc dân tộc trước hết thổi đàn môi vỏ ốc tù và sừng trâu

Chuông rung mõ cốc rối rít tứ bề

Sau là còi hơi còi hụ hiện đại bốn phương náo loạn

 

Cốc! Cốc! Cốc

Hụ hụ hụ!

Bài cáo đặc sắc do Nữ sĩ Võ Thị Hảo gửi riêng cho Nguyễn Xuân Diện-blog.

Theo blog nguyenxuandien

Góc nhìn: Tống Văn Công – Giã từ Talawas!

On the net

Tống Văn Công – Cây cầu talawas

Trong bài “Về tác giả bài ‘Đổi mới Đảng tránh nguy cơ sụp đổ“, nhà thơ Hoàng Hưng viết: “Một thời gian dài sau khi về hưu, Tống văn Công hầu như không xuất hiện trong đời sống báo chí, hoặc chỉ xuất hiện dưới bút danh nào đó với những bài vô thưởng vô phạt, dường như anh đã an phận thủ thường”. “Những bài vô thưởng vô phạt” mà Hoàng Hưng nói đến là bài bàn về tình yêu, hôn nhân, gia đình, viết chung với bút danh Chị Hạnh Dung trên báo Phụ Nữ và viết về văn hóa ẩm thực cho báo Sài Gòn Tiếp thị. Tức là những đề tài cách rất xa chính trị.

Cho tới năm 1980, tôi vẫn còn dùng tên thật làm bút danh, đến khi bài viết ca ngợi ông Võ Văn Kiệt xé rào bị chỉ trích về “ý thức hệ”, tôi bắt đầu dùng bút danh để không ai biết; khi đã có người biết, tôi lập tức đổi bút danh khác. Trong những ngày ấy, tôi rất đau lòng tự hỏi: Tại sao trên đất nước tự do mà tôi phải giấu mình khi lên tiếng những vấn đề lớn thuộc quốc kế dân sinh? Để vượt qua câu hỏi đó, tôi luôn bị “thổi còi”!

Cuối những năm 80, khi đã khá thân nhau, nhà văn Phạm Thị Hoài thổ lộ trước một vài bạn bè tâm huyết ở Hà Nội: “Hồi mới quen anh Công tôi thất vọng lắm, nghĩ thầm, bộ dạng cha này chắc chả dám làm gì!”. Tôi quý chị Hoài vì những ý tưởng mới mẻ, giọng văn có cá tính đang hiếm hoi, những trang viết cách tân, sự ứng xử đường hoàng trước quyền lực.

Sau khi về hưu, có thời gian chiêm nghiệm nhiều điều, nhưng tôi không viết ra. Anh Hoàng Hưng biết, hay nhắc, hỏi. Tôi không viết, nhưng đau lòng lắm, khi nghĩ rằng chế độ này có một phần bồi đắp, dù bé nhỏ của tôi! Tôi đâu có  tư cách  phê phán nó? Mới  đây, blogger Beo viết, nếu được cầm quyền tuyệt đối 24 giờ như talawas giả thiết thì chị sẽ ra duy nhất một sắc lệnh “cấm hưu trí phát ngôn” vì những lý do: “Lão hóa tư duy; Tiếp nhận thông tin gián tiếp; Nói lấy được, bất chấp hậu quả thời ông ta nắm quyền gây ra; Đạo đức giả; Cho mượn mồm; Bạn bè trẻ trung tân tiến Âu Mỹ đâu mà lại phải mượn trí khôn của những người già nua cũ kỹ?”

Tôi im lặng vì vẫn là một “ngu trung” và phần nào bởi tâm trạng lão suy, “Trong thầm lặng riêng sợ khi nhìn thấy cảnh vật đổi mới” (Nguyễn Du, trong “Xuân tiêu lữ thứ”) và có chút mặc cảm, e ngại bị những quy kết khi tuổi tác không cho mình có đủ sức chịu đựng. Chính talawas và tình bạn của Hoài là một chiếc cầu giúp tôi “vượt qua chính mình”. Tôi đã trút tâm sự của mình vào một số bài viết gửi talawas với bút danh mới Thiện Ý. Rồi bài “Đổi mới Đảng tránh nguy cơ sụp đổ”, tôi viết với cả tấm lòng của một kẻ thấy trách nhiệm của mình đối với quá khứ và chân thành mong muốn điều tốt đẹp sẽ đến trong tương lai. Tôi muốn Đảng mà tôi từng phục vụ trong những ngày đòi hỏi chỉ có hy sinh không chút tính toán cho riêng mình, trước hết là vì lý tưởng Độc lập, Tự do, Hạnh phúc và cả những ảo tưởng nhưng rất đẹp trong ước mơ trong sáng ngày ấy: Một xã hội không người bóc lột người! Đảng ấy ngày nay đang bị thách thức trước hai hiểm họa mà hình như nó đang thúc thủ: Ngoại xâm và nội xâm. Tôi muốn kêu lên tiếng nói cảnh báo, nhưng chỉ với  bút danh Thiện Ý, thanh minh cho hành động của mình rất khó được những người đương quyền chấp nhận.

Bản thảo lên mạng do “cướp cò”. Ngay hôm sau, đã có bài viết của một đồng chí, đồng nghiệp của tôi phản công dữ dội. Bài viết phê phán bài của tôi có tiêu đề “Mưu đồ thâm hiểm phía sau lời ‘góp ý“. Tình huống này đặt cho tôi một lựa chọn: Im lặng sẽ tránh được đòn hiểm của đồng chí quy chụp mình là kẻ địch, nhưng như vậy là vô hiệu hóa bài viết, bởi ai tin được lời của một kẻ đang ở ngoài nước, rắp tâm với “âm mưu thâm hiểm”! Tôi đành quyết định phải bước ra ánh sáng, nhận mình là tác giả, sẵn sàng nhận hậu quả để bảo vệ những điều mà mình tin là chân lý. Bài viết hoàn chỉnh đăng trên talawas là chiếc cầu thứ hai mà  sau khi bước qua, tôi đã lột bỏ tấm ngụy trang cuối cùng, công khai chịu trách nhiệm niềm tin mới của mình, vận mệnh của dân tộc mình.

Nhờ talawas, tôi được nghe những lời khen chê thẳng thắn, chân tình của nhiều bạn bè quen biết và chưa quen biết, anh Hoàng Trường Sa, anh Tưởng Năng Tiến, nhạc sĩ Tô Hải, bác sĩ Phạm Hồng Sơn… rất bổ ích để tôi tiếp tục suy nghĩ. Cả những lời chỉ trích có tính “địch ta” của Chính Văn (dù đăng trên mạng khác, nhưng cũng khởi điểm từ bài của tôi đăng trên talawas) cũng là dịp để cọ xát, làm sáng tỏ thêm lẽ phải còn bị che khuất.

Phải từ giã talawas, tiếc thay! Nhưng tôi không thể tin sẽ đến một kết cục có chút gì tiêu cực đâu! Tôi vẫn cứ tin rằng, chỉ vài ngày tới đây thôi, ngày 3/11/2010, Ban Biên tập talawas và Phạm Thị Hoài sẽ vén bức màn bí mật, cho chúng ta thở phào nhẹ nhõm khi nhìn thấy con đường mới, bản thiết kế mới mời gọi tất cả bạn bè tâm huyết góp sức thi công.

© 2010 Tống Văn Công

© 2010 talawas

Góc nhìn: Nhà báo Trần Ngọc Kha – Phỏng vấn nữ nhà văn Võ Thị Hảo

On the net

Đảng đã cho ta một mùa xuân…

Trần Ngọc Kha – Phỏng vấn một người không còn muốn vào Đảng

Đó là nhà văn, nhà báo Võ Thị Hảo, phóng viên thường trú báo Phụ nữ TP Hồ Chí Minh tại Hà Nội, tác giả của 7 cuốn truyện ngắn và 2 cuốn tiểu thuyết mang tựa đề Giàn thiêu và Kịch bản phim đang gây sửng sốt cho độc giả yêu văn chương

Chị đã từng được mời vào Đảng?

Nhà văn Võ Thị Hảo: Đúng vậy! ấy là vào năm 2002, khi tôi nhận được lời mời của Bộ trưởng, nguyên Chủ nhiệm Uỷ ban Dân số kế hoạch hoá gia đình Trần Thị Trung Chiến và Tổng biên tập báo Gia đình và xã hội Trần Quang Quý về làm Phó tổng biên tập báo này. Trước khi từ vị trí Trưởng Văn phòng đại diện báo Phụ nữ TP Hồ Chí Minh tại Hà Nội về đây, tôi đã lường trước một điều mình không là đảng viên, chưa chắc cấp trên đã chấp thuận bổ nhiệm cho mình làm công việc này. Tôi đã định từ chối, nhưng họ chủ quan nói: “Có nhiều người không là đảng viên mà vẫn được giữ chức phó tổng biên tập, thậm chí tổng biên tập đấy thôi!”. Hồi đó tờ báo này đang rơi vào tình trạng cực kỳ khó khăn. Tôi cũng chưa hề bao giờ bước chân tới đó, chỉ định bụng tâm niệm một điều muốn về đây cùng mọi người vực tờ báo này lên. Tôi về đây được ba tháng, mọi thủ tục bổ nhiệm tôi giữ chức Phó tổng biên tập báo này gần như đã hoàn tất, kể cả việc lấy ý kiến tán thành của tất cả 100% anh chị em trong toà soạn, chỉ còn chờ sự phê duyệt của Ban Tư tưởng văn hoá Trung ương là xong. Nhưng đến đây vấn đề bị “ách” lại vì tôi không là đảng viên (!?). Trước tình hình này, các cấp uỷ Đảng ở đây có lời đề nghị tôi nên chấp thuận vào Đảng nhưng tôi đã một mực từ chối: “Tôi không vào Đảng để chỉ đổi lấy một cái chức. Nếu mà vào Đảng như vậy thì rất là cơ hội, rất là tồi. Nếu mà quyền lực chỉ để phân phối cho những đảng viên thì Đảng chỉ thu hút được những kẻ cơ hội, những kẻ chỉ vì một miếng mồi lợi, vun vén cho bản thân mình mà thôi! Và như thế thì Đảng sẽ suy yếu, sẽ mọt ruỗng từ bên trong, từ tâm hồn, hành vi của mỗi đảng viên”. Tôi không muốn làm một người như thế. Có những lúc nhiều người đã mời tôi đến cùng ăn với họ một bữa cơm để vận động tôi nên vào Đảng. Tôi rất cảm ơn họ và thật cảm động vì thực sự là họ vì quyền lợi của tôi. Họ nói: “Hảo cần phải ngồi vào một vị trí có quyền lực. Những người như Hảo ngồi vào chức vụ đó thì những kẻ cơ hội sẽ không thể chen chân vào đó được”. Cho đến tận giờ tôi vẫn thầm cảm ơn họ. Có lúc tôi cũng định đồng ý vào Đảng cho xong vì thực sự muốn quản lý một tờ báo, muốn làm cho nó phát triển thì mình phải có một vị trí, một chút quyền lực nhất định mới có thể làm được. Nhưng tôi không thể tự lừa dối lòng mình được.

Đấy là lúc chị phải lựa chọn chấp thuận hay không cái sự cái sự vào Đảng để “đánh đổi” lấy quyền lực, như chị nóí. Thế còn trước kia?

Nhà văn Võ Thị Hảo: Bố mẹ tôi là những người cộng sản nòi. Bố tôi tham gia Cách mạng đồng chí Hội từ năm 1929, là đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam từ năm 1931 cho đến bây giờ. Mẹ tôi vào Đảng từ năm 1934, là đảng viên mãi cho đến lúc cụ mất. Các anh em ruột của bố mẹ tôi đều là những người khá giả và đều đã từng bỏ tiền nhà mình ra để hoạt động cách mạng. Và thời đó, họ đã hy sinh cho một lý tưởng, lý tưởng giải phóng cho những người bị áp bức, bóc lột, đem lại công bằng, tự do cho xã hội. Thời đó, đa phần những trí thức cũng vậy. Còn bây giờ thì khác, bây giờ vào Đảng là… Tôi không phê phán gì ai vào Đảng mà theo tôi, bây giờ vào Đảng là tự dối chính mình. Phải sống làm sao để mình trọng được mình. Đấy mới là quan trọng. Nếu bản thân mình không trọng mình thì mình sẽ không yêu mình được. Không yêu mình được thì không thể yêu người khác được.

Rất nhiều người trong làng báo cũng như đông đảo bạn đọc ghi nhận chị là người đã từng có những đóng góp đáng kể trong việc lấy lại công bằng trong xã hội. Chị nghĩ sao về ý kiến: “Nếu vào Đảng thì chị sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi hơn để tiếp tục sự nghiệp đấu tranh này? Hay nói một cách khác là sao chị không nghĩ rằng ta nên vào đội ngũ ấy để chiến đấu hiệu quả hơn trong việc làm trong sạch Đảng cũng như phục vụ ngày một tốt hơn cho lợi ích cộng đồng?”

Nhà văn Võ Thị Hảo: Có nhiều người kể cả những người trong Ban Tư tưởng văn hoá Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo trung ương) đã từng nói với tôi như vậy. Tôi cảm ơn họ. Tuy nhiên, tôi không thể vào Đảng để đấu tranh cho sự trong sạch của Đảng trong khi bản thân tôi lại dối lừa tôi. Bình thường tôi không vào Đảng. Đến khi chỉ vì cái chức Phó tổng biên tập một tờ báo mà tôi vào thì rõ rằng là tôi bắt đầu bằng một sự lừa dối. Đương nhiên là nếu vậy, tôi sẽ phải ra đi khỏi Đảng bằng một sự lừa dối khác mà thôi. Tôi không làm như vậy. Thực ra tôi nghĩ: ta vẫn có thể sống một cách đàng hoàng, đóng góp cho đất nước này, cho nền tự do này, cho sự công bằng này mà không cần cứ phải đứng trong hàng ngũ của Đảng. Còn ai đứng vào đó thì đấy là quyền tự do của họ.

Chị có nghĩ là chị không vào Đảng thì có người nghĩ rằng tình cảm của chị đối với Đảng không được mặn mà, trong sáng cho lắm không?

Nhà văn Võ Thị Hảo: Tôi nghĩ tất cả đều phải căn cứ vào hành vi của mình. Mọi cái ở trong đầu người ta, mình không thể võ đoán được. Tôi không làm gì trái pháp luật cả. Tôi phấn đấu cho sự công bằng xã hội bằng công sức nhỏ nhoi của mình.

Có một lúc nào đó chị đã từng muốn vào Đảng?

Nhà văn Võ Thị Hảo: Có đấy! ấy là thời còn chiến tranh. Đó là khi mà lớp tôi, lớp chuyên văn, lớp đặc biệt của tôi ở Nghệ An có nhiều người đã viết đơn bằng máu xin ra trận. Và thời đó tôi thấy thực sự xung quanh mình, có nhiều đảng viên sống thật là tốt. Họ đã hy sinh quyền lợi riêng của mình cho sự nghiệp chung. Thanh niên hiện nay cũng vậy, họ vẫn khao khát lý tưởng, khao khát một cái vầng tươi đẹp nào đó ở trên đầu mình chứ không phải chỉ vì miếng ăn như một số người nghĩ đâu. Họ cần có những tấm gương, cần no đủ về mặt lý tưởng. Con người ta tại sao lại tìm đến tôn giáo vì họ đói, đói khát về tinh thần, về lý tưởng. Và hiện nay còn có nhiều người dám hy sinh bản thân cho cái chung, cho đất nước, cho nền tự do, cho sự trong trẻo của cuộc sống.

Chị có cho rằng tình cảm đó của chị đối với Đảng hồi ấy chỉ là sự bột phát, theo phong trào không?

Nhà văn Võ Thị Hảo: Tôi thấy cái gì đẹp thì nên theo. Hồi đó rõ ràng tôi thấy có nhiều người không nghĩ đến quyền lợi bản thân. Thời bố mẹ tôi cũng vậy. Còn bây giờ, những ông quan tham nhũng kia hiện nay thì đa phần là đảng viên, những người nói dối hiện nay đa phần là đảng viên. Bởi vậy tôi không muốn đứng vào hàng ngũ đó. Tôi nghĩ, như thế tôi vẫn có thể làm được những điều gì tốt cho đất nước này. Bởi vậy, cho nên Đảng mà muốn mạnh thì đừng có dùng quyền chức để mà ban phát cho đảng viên. Cũng như nếu muốn giữ một đứa con thì đừng có dùng kẹo mà dỗ nó. Khi con đã lớn rồi thì phải dùng sự trung thực mà dạy con, phải dùng chính sự gương mẫu của bản thân mình.

Nhà văn Võ Thị Hảo và hai con gái.

Thưa chị! Vị trí của Đảng trong lòng chị hiện nay thế nào?

Nhà văn Võ Thị Hảo: Thực sự tôi không quan tâm đến điều đó. Điều gì Đảng làm đúng thì tôi ủng hộ và ngược lại điều gì Đảng làm sai tôi không ủng hộ.

Thế còn sự phục tùng?

Nhà văn Võ Thị Hảo: Phục tùng ấy à? Phục tùng thì, đấy, phục tùng theo cái đúng. Còn tất nhiên, một khi một người nào đó nói họ đại diện cho Đảng đây mà thực sự chỉ đại diện cho những sự vụ lợi cho họ thôi thì tôi không theo. Chẳng hạn như ông Bùi Tiến Dũng, khi ông ấy làm Bí thư đảng uỷ cơ quan PMU 18, tất nhiên ông ấy đại diện cho Đảng rồi, nhưng, nếu tôi là một nhân viên của ông ấy thì tôi sẽ không theo ông ấy đi cá độ bóng đá.

Nếu như tôi hay ai khác nghĩ rằng vào Đảng đồng nghĩa với việc có được một công cụ hữu hiệu để ta có thể thực hiện được một số ước muốn, hoài bão của mình. Không ngoại trừ trong đó có những ước muốn rất đẹp, rất cao thượng. Nếu như vậy thì vào đảng – tại sao không?

Nhà văn Võ Thị Hảo: Tôi nghĩ đấy là tự an ủi mình mà thôi! Rất nhiều khi tôi cũng muốn tự an ủi mình như vậy.

Trong các cuốn sách của chị, có chỗ nào dành cho hình ảnh người đảng viên hiện nay?

Nhà văn Võ Thị Hảo: Tôi không quan tâm.

Cả những hình ảnh tích cực của họ?

Nhà văn Võ Thị Hảo: Không! Bố mẹ tôi là đảng viên thời trước, đã từng hy sinh vì một lý tưởng. Và nếu tôi sống thời đó cũng làm như vậy. Còn nếu tôi có bố mẹ là những đảng viên như những tham nhũng kia hiện nay thì tôi sẽ nhục nhã vì họ.

Trong đời chị có hay gặp những sự bất công, đè nén, thua thiệt nào không?

Nhà văn Võ Thị Hảo: Có chứ! Nhiều chứ!

Có nguyên nhân từ một vài đảng viên hay tổ chức Đảng nào không?

Nhà văn Võ Thị Hảo: Tôi thấy các chi bộ Đảng hiện nay là thủ tiêu đấu tranh. Nói là phê và tự phê đấy những nó hầu như không còn nữa.

Chúng ta đi xa hơn một chút: theo chị vai trò lãnh đạo của Đảng đối với xã hội ta hiện nay ra sao?

Nhà văn Võ Thị Hảo: Tôi nghĩ nó bị giảm sút đi rất nhiều. Có thể lãnh đạo xã hội bằng những quyền lực hành chính, vật chất. Cũng còn có thể lãnh đạo xã hội bằng quyền năng tinh thần. Đảng không phải là người trực tiếp cầm quyền lực vật chất mà đấy là thuộc về Nhà nước. Thế nhưng mà cái vấn đề của một Đảng có lãnh đạo tốt được hay không thì đó là do quyền năng tinh thần. Quyền năng này chỉ được tạo bởi uy tín của Đảng. Làm sao để người ta yêu cái đảng đó, thấy thực sự đấy là những cái đẹp và tất nhiên là cũng không thể nói suông mà phải đem đến no ấm cho người ta, đem đến công lý cho người ta. Không thể dùng đòn roi, áp bức, tù ngục mà tạo ra quyền năng tinh thần mà nó phải được tạo ra từ cái đẹp của lương tâm. Cũng như nếu xử tử một cuốn sách thì cuốn sách ấy sẽ sống mãi.

Đảng ta vẫn thường nêu cao quan điểm vì dân, do dân. Nếu trong thời gian tới Đảng thực sự cải tổ tốt, chắc là chị sẽ vào Đảng?

Nhà văn Võ Thị Hảo: Làm sao để tôi vào tổ chức nào tôi phải tự hào về tổ chức đó. Tất cả mọi cái chỉ là phù du. Vấn đề là làm sao sống để mình có thể yêu được chính mình. Tôi luôn luôn muốn nhìn thấy hình ảnh đẹp của những người xung quanh. Và nếu ai đó để tôi thấy họ ngày một xấu đi, hèn hạ, giả dối đi, tồi tệ đi đến mức không thể tha thứ được nữa thì tôi, chính tôi không còn muốn nhìn họ nữa và tôi sẽ ra đi như đã từng ra đi như thế, không như những người khác kiện cáo để đánh bật họ.

Cảm ơn chị!

Nhà báo Trần Ngọc Kha thực hiện

Link gốc: http://vn.360plus.yahoo.com/kha-betiteo/article?mid=17&fid=-1

Bổ xung (ngày 11.5.2009):

Tôi viết bài này trước thềm Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, những mong gửi tới Đại hội một thông điệp. Tôi đã gửi bài này qua cổng điện tử trang web của Đảng cộng sản VN, kèm theo một lá thư gửi đồng chí Tổng bí thư Nông Đức Mạnh. Nội dung bức thư có đoạn: Nếu là một Đảng thực sự cầu thị, nếu thực sự quan tâm đến sự sống còn của Đảng trong tình hình hiện nay, tôi trân trọng đề nghị đồng chí cho phép các báo đăng bài viết này và cho tổ chức thảo luận rộng rãi nó trên phạm vi toàn quốc.

Tôi cũng gửi bài viết vào hòm thư riêng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở số 30 phố Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội, đồng thời cũng gửi cho các báo Tuổi trẻ, Thanh niên… Tất cả các bản thảo bài viết và lá thư này tôi đều ghi rõ địa chỉ thật của người gửi là Trần Ngọc Kha, phóng viên báo Đời sống và Pháp luật, số 40 Nguyên Hồng, Đống Đa, Hà Nội, số điện thoại di động và địa chỉ email của tôi. Nhưng cho đến nay, khi viết những dòng này, tôi vẫn chưa hề nhận được bất cứ một hồi âm nào của ai. Và tôi vẫn còn có ý chờ đợi…

Góc nhìn: Đào Hiếu – Xã hội đèn dầu

On the net

Đào Hiếu – Xã hội đèn dầu

Nhà văn Đào Hiếu

Chúng ta đang sống trong một thời đại mà sự thật bị bao vây tứ phía, bị cải trang bằng nhiều son phấn, nhiều mặt nạ. Cái tốt đẹp bị che chắn, bị vùi lấp… còn cái xấu, cái ác thì được phát biểu, được thể hiện với kèn trống với vòng hoa.

Đây là thời đại mà những chính khách có thể nói dối, có thể lừa gạt mọi người bằng sự hùng biện đầy thuyết phục được hỗ trợ bằng những giọt nước mắt xúc động. Họ thường nói những câu đại loại: “Tôi đang móc ruột ra nói với các đồng chí” mà quên rằng trong ruột chứa đầy những thứ chẳng thơm tho gì.

Xưa nay nhiều người vẫn tin tưởng rằng cái tốt sẽ thắng, chính nghĩa – dù có trải qua muôn vàn khó khăn – rốt cuộc cũng sẽ thắng. Nhưng nếu chịu khó quan sát thế giới một chút, chúng ta sẽ thấy ngay rằng cái xấu, cái ác đang thắng, đang tồn tại. Chẳng phải đó là điều đang xảy ra ở Việt Nam, Afghanistan, Bắc Triều Tiên, Cuba, châu Phi, Trung Đông… và nhiều nơi khác trên thế giới nữa hay sao?

Đây là sự thật ê chề nhất mà nhân loại phải gánh chịu!

Những người đã sống gần hết cuộc đời trên thế gian này, những người có học thức, có suy nghĩ độc lập mà nhiều khi còn rối trí không biết tìm đâu ra chính nghĩa, ra cái tốt, huống chi là lớp trẻ (nhất là thanh niên, học sinh, sinh viên Việt Nam ngày nay) gần như mù tịt: phải, trái, thiện, ác… lẫn lộn. Họ lâm vào cảnh “nhận giặc làm cha”, “xe duyên cùng tướng cướp”…

Họ giống như kẻ đang lạc vào một siêu thị bán toàn đồ giả, đồ nhái, không biết chọn cái nào, họ đành quay lưng, bỏ ra ngoài, tìm những nhu cầu khác.

Sự ra đời của những trang web, những blog cá nhân đã góp phần “giải vây” cho chính nghĩa, “tẩy trang” cho sự thật, nhằm cố gắng hé lộ bộ mặt thật của một xã hội, một chế độ chính trị, một sự kiện…

Như thế, sự thiếu vắng của các trang web hay blog này là những mất mát lớn cho cả một thế hệ đang lạc lõng, đang trôi dạt, đang đánh mất tự do và tính cách của mình.

Thế hệ này tìm thấy sự bình yên, sự hài lòng trong cái Tôi nhỏ bé với những nhu cầu vụn vặt, dễ dãi, dễ kiếm. Lớp người này ngày càng làm phình lớn cái xã hội tiêu thụ, thụ động, lười biếng và vô cảm. Đó là cái xã hội đang tiêu diệt mọi nhân cách và tiêu diệt chính nó, cái xã hội đang biến dạng – một cách chắc chắn, ung dung và không gì ngăn cản nổi – thành một bầy đàn hạ đẳng.

Một xã hội bao gồm nhiều cá nhân, nếu mỗi cá nhân là một ý thức độc lập, có sự sáng tạo tự do, thì xã hội đó sẽ rực rỡ vì mỗi cá nhân có ánh sáng riêng của mình, muôn màu muôn vẻ.

Nếu trong một xã hội mà mỗi cá nhân đều suy nghĩ giống nhau, sáng tạo giống nhau, ca ngợi và đả đảo giống nhau thì mỗi cá nhân đã tự thổi tắt ngọn đèn của mình và được phát cho một ngọn đèn dầu. Xã hội đó sẽ là một xã hội đèn dầu, chỉ tồn tại trong thứ ánh sáng lờ mờ, u ám. Chỉ có những đốm mắt của bọn linh cẩu, chó sói và hổ báo là rực lên trong đêm đen.

*

Đảng đã cho ta một mùa Xuân đầy ước vọng.

Một mùa Xuân tươi tràn ánh sáng khắp nơi nơi

Những câu hát ấy đã vang lên trong nhiều thế hệ thiếu niên nhi đồng Việt Nam và sẽ còn vang lên hoài như thế. Nhưng liệu có phải đó là sự thật không? Có phải ở Việt Nam hiện đang có một “mùa Xuân tràn ánh sáng khắp nơi nơi”  không? Nếu không thì sao? Chẳng lẽ từ thế hệ này sang thế hệ khác cứ tiếp tục hát như thế?

Trên ti-vi, trong các lớp học, trong các cuộc họp… cũng thế: các thầy cô giáo, các nhân viên nhà nước, các quan chức, nghệ sĩ sân khấu, cán bộ hưu trí, học sinh sinh viên, thậm chi cả những người lao động nghèo, những bác nông phu chân lấm tay bùn… khi được phỏng vấn cũng đều trả lời cùng cái giọng “Đảng đã cho ta một mùa Xuân” như thế.

Những em bé mẫu giáo, học sinh tiểu học chắc là không ý thức được mình đang nói gì, hát gì, còn những cán bộ, đảng viên, công chức nhà nước thì biết mình đang nói dối nhưng hoặc là vì nịnh bợ để mưu lợi cá nhân, hoặc là nói cho qua chuyện, cho xong một cuộc phỏng vấn, một bài phát biểu.

Có một thành phần đặc biệt hơn, đó là những kẻ mới sinh ra là đã biết vâng phục, không hề có ý thức phản biện một cái gì, khi họ là cán bộ, đảng viên, họ biến thành những bõ già của Đảng, những ông từ giữ cái chùa Mác-Lênin suốt đời mãn kiếp. Họ đang sống mòn, sống cho hết cái kiếp gia nô buồn thảm, đìu hiu!

Nhưng đáng xấu hổ nhất là những kẻ ngụy tín, quen thói nói dối, nhập thân vào sự dối trá của mình một cách chân thật và cố thuyết phục người khác hiểu cái “sự thật” ấy.

Hãy tưởng tượng một đàn vịt đang lạch bạch đi trên bờ ruộng. Bỗng nhiên một con kêu: “cạc cạc!” rồi con thứ hai cũng kêu “cạc, cạc”, con thứ ba, thứ tư, con thứ mười đều kêu “cạc, cạc”. Rồi tất cả đồng loạt kêu “cạc cạc”… Ta sẽ thấy rất buồn cười, nhưng không sao, có khi còn dễ thương nữa vì chúng là đàn gia súc. Nhưng thử tưởng tượng có một đám người, đủ mọi thành phần: nông dân, giáo viên, tiến sĩ, kỹ sư, bác sĩ, nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú, học sinh, sinh viên, nhà văn, nhà thơ, diễn viên điện ảnh, hoa hậu, á hậu, người mẫu thời trang, giáo sư đại học, cán bộ công nhân viên, học sinh mẫu giáo… vừa đi vừa kêu “cạc cạc” như thế thì sẽ ra sao? Đó không phải là một xã hội nữa, đó là một bầy đàn.

Rất may là đã có một thành phần dám nói sự thật. Đó là những trang web kiểu như talawas, Bauxite… những blog cá nhân kiểu như Osin, Mẹ Nấm, Lề Bên Trái, Người Buôn Gió… Họ đã lần lượt bị bắt nhốt, bị đe dọa, bị đóng cửa. Họ là những tập thể, những cá nhân đã tỏa sáng và đang bị dập tắt. Xã hội hiện nay chỉ còn hiu hắt những ánh đèn dầu của đám người mờ nhạt, bị thuần hóa, bị gia súc hóa một cách thảm hại.

Như thế, rõ ràng là hiện nay chúng ta đang có hai nước Việt Nam: một Nước Việt Khốn Khổ, bị rút ruột, bị đục khoét, bị bán tài nguyên, bán máu, bán phẩm giá, bị xâu xé, cướp bóc tả tơi và nợ như chúa Chổm. Và một Nước Việt Ảo đang được vẽ vời bằng những lời nói dối, nịnh bợ, cơ hội, lừa mị… của đủ mọi thành phần, từ cán bộ lãnh đạo cho tới học sinh mẫu giáo.

Mỗi ngày có một bộ phận người Việt đang sống và làm việc trong cái Nước Việt Ảo ấy trong khi một bộ phận người Việt khác lại đang sống và làm việc cùng một Việt Nam khác: khốn khổ, trần trụi, tơi tả.

Hôm nay talawas không còn, ngày mai có thể Bauxite cũng sẽ mất, nhưng những người tâm huyết với đất nước với dân nghèo thì mãi tồn tại, tiếp nối, bền bỉ và bất tận.

Đào Hiếu

Talawas

Góc nhìn: Võ Thị Hảo trả lời phỏng vấn Talawas

On the net

3 câu hỏi của talawas sau đây:

1. Theo chị, 5 vấn đề hệ trọng nhất của Việt Nam hiện nay là gì?

2. Nếu được cầm quyền tuyệt đối tại Việt Nam trong vòng 24 tiếng đồng hồ, chị sẽ làm gì?

3. Hình dung của chị về Việt Nam năm 2010, 2020 và 2030.

Võ Thị Hảo trả lời phỏng vấn Talawas

1. Theo tôi, đầu tiên là thể chế, và cuối cùng vẫn là thể chế.

Bộ máy tham nhũng và mafia quyền lực đang lũng đoạn trên tất cả các lĩnh vực. Những kẻ cướp ngày đầy quyền lực đang lộng hành và không bị ngăn chặn, trừng trị. Tự do ngôn luận, tự do báo chí bị ngăn trở nghiêm trọng. Dân mất ý chí phản kháng và tự vệ vì quá mệt mỏi và bị vô hiệu hóa, bị ru ngủ bởi các hình ảnh và ảo tưởng phi văn hóa, mang tính hời hợt và bạo lực. Một nền kinh tế xã hội bị méo mó, đang bị đầu cơ, làm giá, chia chác, mất khả năng tự vệ và tự hành trước thủ đoạn thẩm thấu và ý chí sắt đá thôn tính Việt Nam bằng mọi giá của Trung Quốc.

Các vấn đề trên chỉ có thể được giải quyết bằng cải cách thể chế triệt để.

2. Được cầm quyền tuyệt đối trong 24 giờ là câu chuyện của một mơ ước phép lạ. Thì tội gì chẳng mơ. Thì mơ ước thế này: Tôi sẽ làm tất cả để xóa bỏ sự độc tài và thay đổi bản chất thế chế bằng một cuộc “cách mạng nhung” không đổ máu. Tóm lại, làm mọi việc để trả nước tôi về cho dân tôi. Dân chỉ có nước khi có dân chủ, tự do và nhân quyền thực sự. Tôi sẽ gọi những người đồng bào của tôi và chính mình – đang tha hương trên tổ quốc mình – về và nói: Này đây là chốn an ủi cuối cùng của chúng ta. Chúng ta đã tự trả Nó về cho Mình.

3.  Tôi vốn chẳng phải thầy bói, chỉ nói theo linh cảm:

2010: Việt Nam đã tự đánh mất phần lớn khả năng kiểm soát và độc lập tự chủ. Đất nước bị chia chác bởi mafia quyền lực. Khoảng 90% lệ thuộc Trung Quốc. Nhưng vẫn còn chút hy vọng nếu biết tự xạ trị vào khối ung thư và biết lìa bỏ thể chế và mô hình xã hội lỗi thời và đã trở nên đi ngược lại quyền lợi của đất nước và nhân dân.  Nếu bạn chí cốt của Việt Nam chỉ có Trung Quốc, Cuba và Bắc Triều tiên (cả ba đều được tổ chức Freedom House cho điểm 7, điểm cao nhất trong nấc thang dán nhãn chất lượng “thiếu tự do nghiêm trọng”) như hiện nay thì… “bó tay.com”.

2020: Nếu đến ngày đó mà thế giới chưa tận diệt thì 70% khả năng là Việt Nam đã là một tỉnh duyên hải có chất lượng sức khỏe dân số thấp nhất Trung Quốc vì đã đủ ngấm đại loại như thuốc bảo vệ thực vật cực độc giá cực rẻ của Trung Quốc từ nhiều năm nay. Nếu 10% hy vọng còn sót lại từ 2010 bỗng lớn dậy thì Việt Nam đi theo xu hướng Hàn Quốc và có được nền dân chủ manh nha. Rất khó để Việt Nam đạt được nền dân chủ như Thái Lan và Nhật Bản, chưa nói là như Âu -Mỹ.

2030: Nếu thế giới chưa tận diệt và nếu Trung Quốc cứ đường độc tài mà đi như hiện nay thì Trung Quốc tự sụp đổ bằng sự đứng dậy của các nền cộng hòa nhỏ tự khởi phát vì bị nghẹt thở. Họ phải giành quyền thở bằng cách đứng dậy chống lại hoặc ly khai nền độc tài. Việt Nam biết đâu lúc đó lại khởi nghiệp! Nếu may mắn hơn, tức là không trở thành một tỉnh của Trung Quốc, thì người Việt Nam đã bắt đầu được hưởng chút trái ngọt của một xã hội có dân chủ và tự do.

© 2010 Võ Thị Hảo

© 2010 talawas

Góc nhìn: Talawas phỏng vấn Nguyễn Viện – Như một lời chia tay

On the net

3 câu hỏi của talawas:

1. Theo anh, 5 vấn đề hệ trọng nhất của Việt Nam hiện nay là gì?

2. Nếu được cầm quyền tuyệt đối tại Việt Nam trong vòng 24 tiếng đồng hồ, anh sẽ làm gì?

3. Hình dung của anh về Việt Nam năm 2010, 2020 và 2030.

Nguyễn Viện trả lời phỏng vấn của talawas

1.

– Chế độ độc tài độc đảng dẫn đến những sai lầm không thể sửa chữa.

– Những giá trị tinh thần bị biến thái và hủy hoại.

– Một nền giáo dục thiếu nền tảng đạo đức và kìm hãm sự khai phóng sáng tạo.

– Một xã hội mất định hướng vì định hướng “xã hội chủ nghĩa theo cơ chế thị trường” dẫn đến một xu hướng thực dụng phổ biến từ tầng lớp lãnh đạo đến phần lớn quần chúng nhân dân.

– Một sự hãnh tiến mù quáng trong giới lãnh đạo.

2.

– Việc đầu tiên là ký sắc lệnh giải thể Đảng Cộng sản Việt Nam và những tổ chức phụ thuộc đảng này.

– Việc thứ hai là ký sắc lệnh giải tán Quốc hội đương nhiệm để cho toàn dân bầu cử tự do và dân chủ một Quốc hội mới.

Sinh mệnh và tương lai của đất nước sẽ do toàn dân quyết định thông qua các cơ chế dân chủ và pháp quyền.

3.

Tôi không có ý định làm thày bói hay nhà ngoại cảm.

© 2010 Nguyễn Viện

© 2010 talawas