Stop bauxite: Thảm họa bùn đỏ – Xin đừng tự đào hố chôn mình

On the net

Nhà thơ Nguyễn Duy – SGTT

Nguyễn Duy – Xin đừng tạo thêm nguy cơ thảm họa nữa

Tôi từng “đụng” đến bôxít cao nguyên từ cách đây 30 năm:

Lúc này tôi và em không còn là lũ trẻ con nữa

ta biết buồn để biết lạc quan

và nhắn lại cho lớp lớp trẻ con

(dù sau này dầu mỏ đã phun lên

quặng bôxít cao nguyên đã thành nồi thành xoong thành tàu bay hay thành vũ trụ

dù sau này có như thế… như thế… đi nữa

chúng ta vẫn cứ nên nhắn lại

đừng quên đất nước mình nghèo!

(Đánh thức tiềm lực, 1980 – 1982)

Hồi đó, qua những thông tin “rỉ tai”, tôi được biết nước ta đang rất hy vọng vào nguồn lợi bôxít cao nguyên.

Nhưng rồi chính các chuyên gia Liên Xô, và tiếp đó là chuyên gia Hungary, đã “kiến nghị” Việt Nam không nên khai thác bôxít do không đủ năng lực, kỹ thuật và không có hiệu quả kinh tế.

Bẵng đi mấy chục năm, bây giờ, bôxít bỗng nổi cộm thành một sự kiện chính trị, một đề tài tranh luận sôi nổi và phản biện xã hội gay gắt có thể nói là chưa từng có từ ngày đất nước thống nhất đến nay.

Rất nhiều ý kiến phản biện cho rằng: việc khai thác bôxít ở Tây Nguyên để sản xuất alumin như đang triển khai là phi kinh tế, huỷ hoại môi trường, để lại nhiều hệ quả khó lường về kinh tế, chính trị, văn hoá và xã hội, uy hiếp nghiêm trọng an ninh quốc phòng của quốc gia…

Riêng về thảm hoạ môi trường do việc khai thác bôxít gây nên ở nhiều nơi trên thế giới, đã có rất nhiều bài viết của các nhà nghiên cứu cùng các nhà khoa học, để cảnh báo Việt Nam.

Thảm hoạ vỡ đập hồ bùn đỏ vừa xảy ra tại Hungary, một quốc gia có trình độ hàng đầu về khai thác bôxít, đang là vấn đề thời sự quốc tế, chính là bằng chứng hiển nhiên chứ không còn là lời cảnh báo nữa.

Liệu ở Việt Nam, với trình độ kỹ thuật và trình độ kỷ luật thấp kém như hiện nay, chúng ta có tránh khỏi thảm hoạ như thế hoặc hơn thế trong tương lai? Nhiều công trình vừa xong, thậm chí đang thi công, đã gây thảm hoạ rồi, như vỡ đập, sập cầu, sập đường, sập nhà cao tầng… thiệt hại khôn lường và tạo nỗi bất an thường trực trong lòng dân.

Biết bao nhiêu thảm hoạ đã và đang trút xuống đầu người dân Việt Nam. Bom đạn và bão lụt… Thiên tai rồi nhân tai…

Tôi trót sinh ra nơi làng quê nghèo/ quen cái thói hay nói về gian khổ/ dễ chạnh lòng trước cảnh thương tâm (thơ Đánh thức tiềm lực). Tôi cứ xót xa chạnh nghĩ rằng, dân ta đã phải hứng chịu quá nhiều thảm hoạ rồi, xin đừng tạo thêm nguy cơ thảm hoạ nữa.

N. D.

Nguồn: SGTT

Stop bauxite: Thảm họa bùn đỏ – Hãy dừng lại trước khi quá trễ

On the net

Chúng ta tham một chút thì con cháu không có đất lành để sống

GS.TSKH Đặng Hùng Võ
nguyên là thứ trưởng bộ Tài nguyên và môi trường

clip_image002Sau thảm hoạ bùn đỏ xảy ra tại Hungary, báo Sài gòn tiếp Thị đã có nhiều bài viết nêu những quan điểm khác nhau của những nhà quản lý, nhà khoa học về hiệu quả kinh tế, sự quan ngại về vấn đề môi trường, công nghệ khai thác bôxít ở các dự án tại Tây Nguyên. Và cũng đã có nhiều ý kiến lên tiếng, kêu gọi Quốc hội, Chính phủ xem xét lại dự án này.

Vấn đề khai thác tài nguyên thiên nhiên đang đặt ra rất nhiều thách thức đối với sự tồn tại của loài người. Thứ nhất, sự cạn kiệt tài nguyên khoáng sản đang đe doạ cuộc sống của các thế hệ tiếp theo. Ngày nay chúng ta tham lam hơn một chút, thì con cháu sau này sẽ không có điều kiện để sống. Chính vì vậy, hầu hết các nước lớn đều áp dụng chính sách không khai thác tài nguyên khoáng sản trong nước, nhập khẩu khoáng sản thô của các nước nghèo để đáp ứng cho nhu cầu của cuộc sống hiện tại và chôn lấp đi cho con cháu sau này sử dụng. Thứ hai, trình độ công nghệ khai thác khoáng sản hiện này chưa cao, đang đe doạ môi trường sống mà lợi nhuận thu được không đủ chi trả cho việc làm sạch môi trường. Ngày nay chúng ta tham lam hơn một chút, làm ngơ với nạn ô nhiễm môi trường từ khai thác khoáng sản, thì con cháu sau này không còn đất lành để sống. Chính vì vậy, hầu hết các nước lớn áp dụng chính sách đầu tư khai thác khoáng sản sang các nước nghèo.


 

Vấn đề khai thác bôxít ở nước ta đã được dư luận quan tâm từ vài năm nay với những ý kiến của nhiều trí thức, người dân chưa đồng tình với các dự án khai thác bôxít ở Tây Nguyên. Đây là những ý kiến hết sức xây dựng, lo lắng cho nỗi lo lắng của nước, trăn trở với nỗi trăn trở của dân. Khai thác ngày hôm nay, khi công nghệ chưa cao thì vừa làm mất đi khoáng sản khi khoáng sản đó không phải là yếu tố quyết định cho con đường phát triển, vừa làm tổn hại quá lớn cho môi trường mà rất nhiều người dân phải gánh chịu.

Trong công nghệ khai thác bôxít hiện nay, không thể không dùng một lượng rất lớn bùn đỏ, một vật liệu tàn phá môi trường khủng khiếp. Trong tương lai, công nghệ thay đổi, có thể có những giải pháp khai thác sạch hơn.

Vừa qua, ở Hungary đã xảy ra tai nạn tràn bùn đỏ ở khu vực mỏ khai thác bôxít, đang là mối đe doạ lớn mang tầm cỡ quốc gia. Nỗi lo không chỉ trong phạm vi lãnh thổ Hungary mà đã tràn sang nhiều nước láng giềng. Tai nạn này như một lời cảnh báo cho các nước đang khai thác bôxít và đang có kế hoạch khai thác bôxít. Đó cũng là lời cảnh báo cho việc khai thác bôxít ở Tây Nguyên của chúng ta. Các trí thức, người dân nước ta lại phải suy nghĩ thêm để tham vấn mạnh hơn về việc này. Đấy vẫn là những tư duy đầy nhiệt tâm về sự phát triển bền vững của nước nhà. Nước ta hiện nay chưa phải là một quốc gia mạnh về kinh tế trên thế giới nhưng không còn là một nước nghèo. Giai đoạn bán tài nguyên thô đã qua, chúng ta đã bước sang giai đoạn đầu tư tạo giá trị gia tăng trên một số tài nguyên khai thác có lợi. Các doanh nghiệp trong nước cũng đã có vốn, có công nghệ, có tri thức, có kinh nghiệm để chủ động đầu tư theo kế hoạch có lợi nhất về kinh tế, xã hội và môi trường cho đất nước, cho nhân dân.

Tôi hy vọng tiếng nói của mình sẽ đóng góp làm thay đổi quyết định của nhà quản lý

Một quốc gia mạnh cần phải đạt được sự đồng thuận cao, cần có chung một quyết tâm đưa đất nước ngẩng cao đầu bước vào thị trường quốc tế trong quá trình toàn cầu hoá.

Đ. H. V.

Nguồn: SGTT


Tin cập nhật: Thư ngỏ gởi Tổng bí thư Nông Đức Mạnh

On the net

Thư ngỏ thứ hai của một công dân gởi Tổng bí thư Nông Đức Mạnh

Lê Phú Khải

Thưa ông Tổng Bí thư, tôi là Lê Phú Khải, một công dân ngoài Đảng. Ngày 18/03/2009 tôi có gửi đến ông lá thư ngỏ, đề nghị ngừng ngay việc khai thác bauxite ở Tây Nguyên. Trong thư có đoạn viết: “Mười năm nữa sông Đồng Nai và những con sông khởi nguồn từ Tây Nguyên bị nhiễm bùn đỏ thì cả Miền Trung, Đông Nam Bộ và thành phố Hồ Chí Minh lấy gì mà uống, những bà mẹ sẽ đẻ ra toàn quái thai. Vì sự tàn độc đó mà Trung Quốc đã đóng cửa các mỏ bauxite của họ trên toàn quốc vào năm 2008. Vì nhân đạo mà trước đây Liên Xô đã khuyên ta không nên khai thác bauxite ở Tây Nguyên.” Trước đó, đại tướng Võ Nguyên Giáp, tiến sĩ Nguyễn Thanh Sơn cùng nhiều nhà trí thức tên tuổi cũng đã lên tiếng về vấn đề bauxite Tây Nguyên. Sau đó, nhóm trí thức gồm ba vị: Nguyễn Huệ Chi, Phạm Toàn, Nguyễn Thế Hùng đã viết kiến nghị, có hàng nghìn trí thức, đồng bào trong và ngoài nước ký tên… gửi lên ban lãnh đạo Đảng, Quốc hội và Nhà nước yêu cầu ngừng khai thác bauxite ở Tây Nguyên. Nhưng tất cả đều rơi vào im lặng, trong khi đó, công việc khai thác bauxite mang trong nó thảm họa hủy diệt môi trường vẫn được tiến hành!

Nay sự cố vỡ bể chứa bùn đỏ ở Hung-ga-ri ngày 05-10-2010 vừa qua gây thảm họa cho nước Hung-ga-ri, gây kinh hoàng cho châu Âu và thế giới đã chứng tỏ rằng, những kiến nghị chống làm bauxite trên địa bàn Tây Nguyên ở Việt Nam thời gian qua là hoàn toàn chính xác, kịp thời, của những người có tâm huyết và dũng cảm. Nước Hung là nước công nghiệp, có trình độ kỹ thuật cao, lại làm cho chính họ mà sự cố “chết người” còn xảy ra như thế, thì thử hỏi với kỹ thuật lạc hậu của Trung Quốc, bể bùn đỏ khổng lồ lại treo ở tầm cao Tây Nguyên… thì tránh sao được cái thảm họa diệt chủng lúc nào cũng lơ lửng trên đầu dân tộc Việt Nam! Không có “chủ trương lớn của Đảng và nhà nước” cầm quyền nào, có thể đem sinh mạng của dân tộc và của chính các đảng viên của mình ném vào cuộc chơi khủng khiếp như thế: Treo hàng tỷ tấn chất độc bùn đỏ trên mái nhà của đất nước. Không có lý do gì để tiếp tục khai thác bauxite ở Tây Nguyên khi sự cố bauxite ở Hung-ga-ri đã cảnh báo cả loài người. Chính vì vậy tôi đề nghị ông Tổng Bí thư, người có trách nhiệm cao nhất của Đảng cầm quyền đưa vấn đề này ra đại hội XI sắp tới của Đảng để các đại biểu đại hội XI, là các thành viên ưu tú nhất như nhân dân hằng mong đợi,… để các vị đó thảo luận và đi đến quyết định chấm dứt khai thác bauxite ở Tây Nguyên.

Tôi rất tin tưởng các đại biểu sẽ đồng thuận chấm dứt khai thác bauxite vì, số phận của chính các vị đó và con cháu họ cùng chung số phận với nhân dân trong việc khai thác bauxite ở Việt Nam.

Thưa ông Tổng Bí thư, nhà thơ cộng sản Pháp Aragon có hai câu thơ được các đảng viên cộng sản Pháp rất tự hào: Tôi chết ở nơi Tổ Quốc tôi hồi sinh! (Òu je meurs renait la Patrie). Nếu bể bùn đỏ ở Tây Nguyên tràn xuống đồng bằng thì chúng ta không có may mắn như Aragon, mà phải sống để nhìn thấy Tổ Quốc mình diệt vong!

Tôi đã nhiều đêm thao thức từ khi viết cho ông Tổng Bí thư lá thư thứ nhất đến lá thư này. Nay xem những hình ảnh về thảm họa bauxite ở Hung-ga-ri mà tôi “khấp huyết” thay cho “khấp lệ” trước số phận của đất nước mình khi cầm bút viết những dòng này cho người có trách nhiệm cao nhất của Đảng cầm quyền…

Kính chúc ông Tổng Bí thư sức khỏe.

Kính thư

TP. Hồ Chí Minh 12/10/2010

Lê Phú Khải

Theo boxitvn